ABD ile Rusya arasında Türk gemisi krizi

ABD İç Güvenlik Bakanlığı ve Sahil Güvenliği unsurlarının 2025'in son günleri ile 2026'nın başında Atlantik Okyanusu boyunca kovalayıp İskoçya açıklarında el koyduğu ham petrol tankeri Bella 1 bu kez hurdaya çıkarılma ve satış süreciyle ilgili yeni bir hukuk savaşının merkezinde.

ABD, geminin olay yaşandığında Türk sahipli olduğunu ileri sürerken, Rusya ise kendilerine ait olduğunu savunuyor.

"Era" adıyla Bangladeş'e vardı

Ekim 2026'nın ortasından bu yana AIS (otomatik tanımlama sistemi) sinyali göndermeyen ve adı Era olarak değiştirilen dev tanker, 4 Kasım'da Bangladeş'in Chattogram Limanı'na ulaştı.

Geminin Bangladeş'e varışının ardından, kendisini geminin yasal sahibi olarak tanıtan Rusya merkezli Burevestmarin şirketi, ABD'deki mahkemeye acil yeni başvurularda bulunarak geminin el koyma ve satış işlemlerine itiraz etti.

Rus şirketinin avukatları, ABD hükümetinin gemiyi "kendi rahatlığı için ekonomik olarak mantıksız bir şekilde aceleyle sattığını" ve bu hamleleri "kapalı kapılar ardında yürüttüğünü" öne sürdü.

Mahkemeye sunulan 4 Kasım tarihli belgelere göre, ABD'nin gemiyi GMS adlı şirkete, GMS de Ekim 2026'da Bangladeşli bir geri dönüşümcüye 20 milyon 763 bin dolar karşılığında sattığı ortaya çıktı.

Rus tarafı, bu rakamın ABD hükümetinin daha önceki beyanlarıyla çeliştiğine dikkat çekti. Ağustos 2026'da ayında mahkemeye sunulan belgelerde, Nisan 2026'daki mahkeme kararı uyarınca geminin 9.1 milyon dolara satıldığı ve 1 milyon doları aşan satış masrafları düşüldükten sonra net gelirin 8.1 milyon doların biraz altında kaldığı ifade edilmişti.

Rus avukatlar, 20 milyon doları aşan nihai geri dönüşüm fiyatı göz önüne alındığında, ABD'nin gerçekleştirdiği satışı "gasp derecesinde makul olmayan ucuz bir kelepir satışı" olarak nitelendiriyor.

Yaptırımlar, sahte bayrak ve Türk şirketi ayrıntısı

Ağustos 2026'ya kadar gizli tutulan hukuki süreçte ABD tarafı, Mart 2026'da sunduğu belgelerde tankerin en az 2023'ten bu yana yaptırımları ihlal ederek Venezuela ve İran petrolü taşıdığını iddia etmişti.

Ocak 2026'daki takibin ardından geminin durdurulma gerekçesi olarak ise "geçerli bir bayrağının olmaması" gösterilmişti. ABD yetkilileri, geminin Guyana bayrağı taşıdığını iddia ettiğini ancak bunun meşru bir tescil olmadığını bildirdi.

Ayrıca ABD el koyma belgelerinde, tankerin sahibi olarak İstanbul merkezli Louis Marine Shipholding Enterprises S.A. adlı Türk şirketini listeleyerek, geminin 17 Aralık 2025'te kendisine devredildiğini savunan Rus Burevestmarin şirketinin mülkiyet iddiasını ve Rusya tescil çabalarını tanımadığını açıklamıştı.

ABD: "Mahkemeye temiz olmayan ellerle geldiler"

ABD hükümeti, Rus şirketin geminin sökülmesini durdurma, geçici tedbir kararı (TRO) alma ve tazminat taleplerine sert tepki gösterdi. ABD kanadı mahkemeye sunduğu yanıtta; şirketin davayı açmak için aylarca beklediğini, ABD Sahil Güvenliği'nin "dur" ihtarlarına uymayarak geminin kaçmaya çalıştığını bunun da mahkemeye "kirli ellerle" başvuru sonucunu ortaya çıkardığını ileri sürdü.

Mart 2026'da ise Burevest temsilcileri tarafından tankeri çekmekle görevlendirilen yedekleme şirketine "geminin derhal Rusya Federasyonu'na iade edilmesini" talep eden tehditkar bir e-posta gönderildiği bildirilirken, geminin parçalanmak üzere karaya vurulmasını engellemeye çalışan Rus şirketi ile ABD Adalet Bakanlığı arasındaki hukuk mücadelesi Amerikan mahkemelerinde devam ediyor.