Avrupa’da uçaklara yönelik bomba ihbarlarında çarpıcı iddia: “Erkek Devleti” bağlantısı

Avrupa’da onlarca yolcu uçağını hedef alan bomba tehditlerinin ardından Rusya kökenli kadın düşmanı bir grubun adı gündeme geldi. Kendilerini “Male State savaşçıları” olarak tanıtan kişiler tarafından gönderildiği öne sürülen mesajlar, hava trafiğinde büyük aksamalara neden oldu.

Avrupa genelinde 2-5 Kasım tarihleri arasında art arda yapılan bomba ihbarları nedeniyle çok sayıda uçuşun rotası değiştirildi. Bazı yolcu uçaklarına savaş jetleri eşlik ederken, güvenlik ekiplerinin gerçekleştirdiği aramalarda herhangi bir patlayıcı bulunamadı.

Yetkililer, tehditlerin kimler tarafından yapıldığını belirlemek için soruşturma başlattı.

İngiliz ve Avrupa basınında yer alan bilgilere göre, Roma ve Sofya’daki havalimanlarına gönderilen bazı tehdit mesajlarında “Male State” (Erkek Devleti) adı kullanıldı. Mesajları gönderen kişiler, kendilerini bu hareketin savaşçıları olarak tanıtarak çeşitli uçaklara patlayıcı yerleştirdiklerini iddia etti.

AFP’nin incelediği e-postalarda kadın düşmanı ifadeler ve feminist olarak nitelendirilen yönetimlere yönelik tehditler yer aldı. İngiltere’deki Birmingham Havalimanı da aynı ismi kullanan bir bomba ihbarı aldığını doğruladı. Ancak mesajları gerçek örgüt üyelerinin gönderdiği henüz kanıtlanmadı.

İtalya’daki havalimanı işletmecilerine gönderilen mesajlarda, Helsinki’den Roma’ya giden Finnair ve Dublin’den Roma’ya giden Aer Lingus uçuşları hedef gösterildi. Kendilerini “Male State savaşçıları” olarak tanıtan kişiler, uçaklarda bomba bulunduğunu ileri sürdü.

Tehdit mesajlarında kadın düşmanı siyasi ifadeler kullanıldı ve uçakların kısa süre içinde patlatılacağı öne sürüldü. Mesajlardaki “Feminist rejiminiz bunu sonsuza kadar hatırlayacak” ifadesi, ihbarların arkasındaki olası ideolojik motivasyona ilişkin tartışmaları artırdı.

Male State, 2016 yılında Rus blog yazarı Vladislav Pozdnyakov tarafından kurulan aşırı sağcı ve kadın düşmanı bir hareket olarak biliniyor. Kadınlara yönelik düşmanlığıyla dikkat çeken grup, çevrim içi platformlar üzerinden örgütlenmesi ve aşırılıkçı söylemleri nedeniyle gündeme gelmişti.

Rusya’daki mahkemeler, hareketi 2021 yılında aşırılıkçı örgüt olarak yasakladı. Grubun kurucusu Pozdnyakov ise son bomba ihbarlarının ardından hareketin artık faaliyet göstermediğini ve olaylarla ilgilerinin bulunmadığını savundu.

Bu nedenle tehditlerde grup adının kullanılması, gerçek sorumluluğun belirlendiği anlamına gelmiyor.

Hafta boyunca Avrupa’nın farklı ülkelerinde 30’dan fazla uçuş bomba ihbarları nedeniyle güvenlik işlemlerine tabi tutuldu. Yalnızca 5 Kasım Perşembe günü en az 27 uçuşun etkilendiği bildirildi. İhbarlar özellikle İtalya, Bulgaristan ve Çekya bağlantılı seferlerde yoğunlaştı.

Uçuşların bir bölümü başka havalimanlarına yönlendirilirken, bazı uçaklar savaş jetlerinin refakatinde iniş yaptı. Havayolu şirketleri yolcuların güvenliğini sağlamak için acil durum prosedürlerini uyguladı. Yapılan kontrollerde hiçbir uçakta patlayıcı düzeneğe rastlanmadı.

Dublin’den Roma’ya hareket eden Aer Lingus’a ait EI402 sefer sayılı uçak, bomba ihbarı üzerine Fransa’nın Évreux kentindeki askeri hava üssüne yönlendirildi. Uçakta 151 yolcu ve altı mürettebat bulunuyordu.

Fransız savaş uçaklarının refakat ettiği yolcu uçağı güvenli şekilde iniş yaptı. Yolcular ve mürettebat güvenli alana alınırken bomba imha uzmanları uçakta arama gerçekleştirdi. İncelemelerde herhangi bir patlayıcı bulunamadı.

Helsinki’den Roma’ya giden Finnair’e ait AY1761 sefer sayılı uçak da bomba tehdidinin hedefi oldu. İtalyan Hava Kuvvetlerine ait savaş jetleri uçağa eşlik ederek Roma Fiumicino Havalimanı’na güvenli iniş yapmasını sağladı.

Finnair’in Helsinki-Viyana seferi de benzer bir ihbar aldı. Her iki uçuş güvenli şekilde tamamlanırken yapılan kontrollerde şüpheli bir bulguya rastlanmadı. Havayolu şirketi, yolcu güvenliği için gerekli prosedürlerin uygulandığını açıkladı.

İtalya’nın Milano kentinden Varşova’ya hareket eden Wizz Air uçağı, bomba tehdidi üzerine Avusturya’nın başkenti Viyana’ya yönlendirildi. Milano’dan Bükreş’e giden başka bir Wizz Air seferi de benzer bir ihbarla karşılaştı.

Bulgaristan’a giden üç Ryanair uçağı ise savaş jetlerinin refakatinde uçuşlarını sürdürdü. Kopenhag ve Madrid çıkışlı seferler Sofya’ya inerken, Londra Stansted’den havalanan uçak Filibe’ye yönlendirildi. Yapılan aramalarda patlayıcı bulunamadı.

Çekya’nın başkenti Prag’a giden dört uçak hakkında da bomba ihbarı yapıldı. Polis ekipleri havalimanında geniş güvenlik önlemleri aldı ve uçakların inişinin ardından arama gerçekleştirdi. Yetkililer, kontrollerin sonunda şüpheli bir bulguya ulaşmadı.

LOT Polonya Havayollarının Brüksel ve Paris bağlantılı seferleri ile Madrid’deki bazı uçuşlar da tehditlerden etkilendi. Avrupa’nın farklı noktalarında peş peşe alınan ihbarlar, güvenlik ekipleri ve hava trafik kontrol merkezlerinde yoğunluğa neden oldu.

Havacılık güvenliği uzmanları, sahte bomba ihbarlarının çevrim içi aşırılıkçı gruplar veya bireysel provokatörler tarafından yapılmış olabileceğini değerlendiriyor. Osprey Flight Solutions yetkilisi Rhys Jones, bu tür tehditlerin kimi zaman kişisel husumetlerle hareket eden küçük gruplardan kaynaklandığını belirtti.

Jones, ABD’de “swatting” olarak bilinen sahte acil durum ihbarlarına benzer yöntemlerin çevrim içi ağlarda kullanıldığına dikkat çekti. Bazı ağların kadın düşmanı topluluklarla etkileşim içinde olduğunu ifade eden uzman, tehditleri yönelten kişilerin uçaklara fiziksel zarar verme kapasitesinin sınırlı olabileceğini söyledi.

İhbarların koordineli görünmesi, olası dış müdahale iddialarını da gündeme getirdi. Rhys Jones, yaşanan aksaklıkların Rusya’ya atfedilen hibrit operasyon yöntemleriyle benzerlik gösterebileceğini değerlendirdi. Ancak bu açıklama, Rus istihbaratının olayları düzenlediğine ilişkin bir kanıt oluşturmuyor.

Avrupa Birliği Ulaştırma Komiseri Apostolos Tzitzikostas, olayların birbiriyle bağlantılı olup olmadığı konusunda sonuca varmak için erken olduğunu açıkladı. Reuters da tehditleri gerçekleştiren kişi veya kuruluşların resmen tespit edilmediğini bildirdi.

İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, Avrupa’daki uçuşların kötü niyetli asılsız tehditlerden etkilendiğini söyledi. Yetkililerin bu tür olaylar karşısında yerleşik güvenlik prosedürlerini uyguladığını belirten Alexander, yolcu güvenliğinin öncelikli olduğunu vurguladı.

Avrupa genelinde uçakların güvenli şekilde iniş yapması ve aramalarda patlayıcı bulunmaması, ihbarların asılsız olduğunu ortaya koydu. Buna karşın tehditlerin kaynağına ilişkin soruşturma devam ediyor. Male State adını taşıyan mesajları kimin gönderdiği ise henüz açıklığa kavuşmadı.