Depremde Kolon Kesme Tehlikesi: Yıkım Kaçınılmaz!

23 Depremde Kolon Kesme Tehlikesi: Yıkım Kaçınılmaz! Mevzuata uygun tasarlanan binalar bile sonradan yapılan müdahalelerle neden yıkılıyor? İşte uzmanların deprem riskine karşı yaptığı uyarılar.

3 dk okuma A- A+ Paylaş: Türkiye Ulusal Risk Kalkanı Modeli Hasar Tespit Kurulu Üyesi Prof. Dr. Arslan, 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin yıl dönümünde yaptığı değerlendirmelerde, binalarda sonradan yapılan müdahalelerin ve kolon kesme gibi bilinçsiz uygulamaların büyük felaketlere zemin hazırladığını belirtti.

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından hazırlanan kapsamlı raporların, yapı güvenliğinin sadece ilk tasarım aşamasıyla sınırlı kalmadığını, kullanım ömrü boyunca gösterdiği hassasiyeti de açıkça gözler önüne serdiğini vurgulayan uzmanlar, toplumsal bilincin artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.

Geçmişte yaşanan büyük depremlerin ardından yapılan incelemeler, mühendislik hizmeti almamış binaların yanı sıra, ilk başta mevzuata ve yönetmeliklere tamamen uygun şekilde inşa edilmiş yapıların bile sonradan uğradığı değişiklikler nedeniyle ağır hasar aldığını veya tamamen yıkıldığını gösteriyor. Özellikle konutlarda alan kazanmak veya farklı ihtiyaçları karşılamak amacıyla yapılan müdahaleler, binanın taşıyıcı sistemindeki yük dağılımını tamamen değiştirebiliyor.

Bu durum ise en şiddetli sarsıntılara bile dayanabilecek güçteki modern yapıların dahi beklenmedik şekillerde çökmesine neden olabiliyor.

Deprem anında binaların güvenliğini sağlayan en önemli unsurların başında taşıyıcı sistemin dengesi geliyor. Kolonlar ve kirişler, binanın ayakta kalmasını sağlayan ana iskeleti oluşturuyor. Uzmanlar, bir binada hasar oluşacaksa bunun öncelikle kolonlarda değil, kirişlerde meydana gelmesinin hedeflendiğini belirtiyor.

Güçlü kolon ve güçlü kiriş prensibine aykırı olarak yapılan imalatlar, sarsıntı anında binanın esneme yeteneğini kısıtlıyor.

Ayrıca binalarda sıklıkla görülen kısa kolon etkileri, yumuşak kat oluşumları ve burulma düzensizlikleri gibi yapısal problemler, denetimsizlik ve ön müdahalelerin göz ardı edilmesi sebebiyle felaketleri kaçınılmaz kılıyor. Bu gibi yapısal zaafiyetler, binanın deprem dalgalarına karşı direncini büyük ölçüde düşürerek can ve mal kayıplarını artırıyor.

Yapı güvenliğini tehdit eden en büyük unsurlardan biri de binalara sonradan eklenen katlar ve bilinçsiz tadilatlar olarak öne çıkıyor. Özellikle imar affından faydalanmış veya belirli bir kat kapasitesine göre tasarlanmış yapıların üzerine, gelecekteki kat artışları için bırakılan filizler üzerinden çıkılan yeni katlar, mevcut statik hesapları altüst ediyor.

Bu tür denetimsiz müdahaleler, Gaziantep, Kahramanmaraş, Adıyaman ve Malatya gibi depremden ağır şekilde etkilenen illerdeki yıkımların en önemli nedenleri arasında yer alıyor.

Uzmanlar, aklı başında hiçbir bireyin binasının taşıyıcı sistemine bilerek zarar vermeyeceğini ancak cehalet ve sonuçlarını düşünmeden hareket etme alışkanlığının bu felaketleri doğurduğunu ifade ediyor. Yapı denetim sistemlerinin ve yerel yönetimlerin bu tür izinsiz müdahalelere karşı çok daha sıkı denetimler gerçekleştirmesi, benzer acıların bir daha yaşanmaması adına hayati önem taşıyor.

Kirişlerin kolonlardan daha güçlü veya esnek tasarlanması, binanın taşıyıcı ana omurgası olan kolonların ayakta kalmasını sağlar ve insanların binadan güvenle çıkmasına imkan tanır.

Kolon kesme veya izinsiz kat çıkma gibi müdahaleler, binanın yük dağılımını değiştirerek deprem anındaki dayanıklılığını ciddi şekilde azaltır ve yıkımı kaçınılmaz hale getirir.

Şeffaflık ve Düzeltme Politikası Bu haberin içeriğinde maddi bir hata, eksiklik veya yayın ilkelerimize aykırı bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen [email protected] adresine e-posta göndererek veya iletişim sayfamızdan bize bildiriniz. Talebiniz "Editoryal Masa" tarafından incelenip düzeltilecektir.

İçerikte hata veya eksiklik fark ederseniz lütfen [email protected] veya iletişim sayfası üzerinden bize bildirin. HABER EDİTÖRÜ Yerel Gündem & Bölge Masası Bölge Haberleri & Yerel Yönetimler Servisi Kelkit Vadisi Haber Masası Tüm Haberleri → Yorumlar 0 Yorum Yaz Yanıtlanıyor: × İptal Yorum Gönder Yorumlar yükleniyor...

'; html += ' ' + (c.likes ||'') + ''; html += ''; html += ''; html += ' ' + (c.dislikes ||'') + ''; html += ''; html += ' Yanıtla'; html += ''; // Replies html += ''; if (hasReplies) replies[c.id].forEach(html += ''; html += buildAvatar(reply.name, true); html += ''; html += ' ' + escapeHtml(reply.name) + ' ' + rDate + ''; html += ' ' + escapeHtml(reply.text) + '