Karadeniz'deki savaşın acı bilançosu: Ölü yunuslar Türkiye kıyılarına vurdu

Rusya ve Ukrayna arasında patlak veren çatışmalar, sadece insan hayatını değil, Karadeniz havzasındaki deniz yaşamını da derinden etkiliyor. Savaşın başladığı günden bu yana deniz sahasında yoğunlaşan askeri hareketlilik, bölgedeki yunus popülasyonunu yok ediyor.

Bugüne kadar 120 bini aşkın yunusun telef olduğu Karadeniz'de, ölü deniz canlıları doğrudan Türkiye kıyılarına kadar ulaşmaya başladı. Bölgedeki denizaltılar ve savaş gemileri tarafından kullanılan yüksek frekanslı sonarlar ile denize düşen füzelerin şiddetli patlamaları, yunusların doğal radar sistemi olan ekolokasyonu işlevsiz hale getiriyor.

Su altında yön bulmak, iletişim kurmak ve avlanmak için bu sisteme bağımlı olan deniz memelileri, adeta körleşerek yollarını kaybediyor. Yönünü bulamayan yunuslar ya balıkçı ağlarına takılarak boğuluyor ya da besin bulamadıkları için açlık tehlikesiyle baş başa kalıyor.

Askeri faaliyetlerin deniz ekosistemine verdiği zarar sadece ses dalgalarıyla sınırlı kalmıyor. Bölgede batan gemiler ve düşen insansız hava araçlarından sızan yakıt ile kimyasal maddeler tehlikenin boyutunu büyütüyor. Açlık nedeniyle vücut yağlarını tüketmek zorunda kalan yunusların kanına hızla karışan bu toksik maddeler, hayvanların bağışıklık sistemini tahrip ediyor.

Solunum yolu enfeksiyonlarına karşı savunmasız kalarak can veren yunusların bedenleri kıyılara sürüklenirken, Türkiye sahillerine vuranların önemli bir bölümünü annelerini savaşta kaybeden yeni doğmuş yavrular oluşturuyor. Deniz memelilerindeki bu toplu ölümler, Karadeniz'deki besin zincirinin diğer halkalarına da hızla yayılıyor.

Bölgedeki lüfer ve kefal gibi balık türlerinin popülasyonunda belirgin bir azalma gözlemlenirken, balıkla beslenen göçmen kuşlar da açlık riski taşıyor. Çevre felaketine dönüşen bu tabloya tanık olanların sözleri ise durumun ciddiyetini özetliyor: "Artık insan ölümlerine alıştık ama bu canlıların savaşta öldüğünü görmek de bir o kadar üzücü."