Şanlıurfa’da ceylan avlamak için kurulduğu düşünülen dev taş tuzaklar! 100 dekara ulaşıyor

Şanlıurfa’nın Tektek Dağları ve çevresinde yürütülen arkeolojik yüzey araştırmaları, geçmişte avcılık amacıyla kullanılmış olabileceği düşünülen dev taş düzenekleri ortaya koydu. Bazıları 100 dekara ulaşan alanların çevresi, balık pullarını andıracak biçimde sıralanmış büyük taş bloklarla sınırlandırılmış.

Araştırmacılar, bu yapıların bölgede geçmişte yoğun olarak bulunan ceylanların avlanması için hazırlanmış olabileceğini değerlendiriyor.

Bahattin Çelik ve Kaya Tolon tarafından hazırlanan ‘Şanlıurfa’dan Neolitik Dönem Tuzak Alanları’ başlıklı araştırma, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi’nin 37. sayısında, 22 Mart 2018 tarihinde yayımlandı. Çalışmada, 2013-2017 yılları arasında gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında belirlenen taş düzenekleri incelendi.

Şanlıurfa’daki taş tuzaklar 100 dekara kadar uzanıyor

Araştırmada incelenen tuzak alanlarının büyüklükleri yaklaşık 10 ile 100 dekar arasında değişiyor. Bu alanların sınırlarında büyük ve yassı taş bloklar bulunuyor. Taşların birbirini takip eden dizilişi, balık pullarını andıran bir görünüm oluşturuyor.

Çalışmanın Türkçe özetinde yaklaşık 12 tuzak alanından söz edilirken, makalenin tam metni ve İngilizce özetinde 13 alan belirtiliyor. Bu nedenle araştırmada incelenen alanların sayısına ilişkin kaynak metinler arasında farklılık bulunuyor.

Ceylanları avlamak için kullanılmış olabilir

Arkeologlar, geniş alanları çevreleyen taş düzeneklerin eski avcılık faaliyetleriyle bağlantılı olduğunu değerlendiriyor. Araştırmada, bölgede geçmişte yoğun olarak görülen ceylanların bu alanlarda avlanmış olabileceği üzerinde duruluyor.

Ancak ceylan avcılığı amacıyla kullanıldıkları kesin olarak kanıtlanmış değil. Bu açıklama, araştırmacıların taş düzeneklerin biçimi ve bölgenin geçmişteki özellikleri üzerinden yaptığı arkeolojik değerlendirmeye dayanıyor.

Karahan Tepe ve Harbetsuvan Tepesi çevresinde de izleri var

Araştırmada, T biçimli dikilitaşlarıyla bilinen Karahan Tepe, Harbetsuvan Tepesi ve Kurt Tepesi çevresinde de büyük tuzak alanlarının belirlendiği aktarılıyor. Bu alanların yakınında farklı dönemlerde kullanılmış yamaç yerleşimlerine ait arkeolojik izler bulunuyor.

Yerleşimlerde Neolitik, Kalkolitik, Tunç, Demir, Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemleriyle ilişkilendirilen buluntular kaydedildi. Bununla birlikte yakın yerleşimlerde farklı dönemlere ait izlerin bulunması, taş tuzakların tamamının aynı tarihlerde yapıldığı veya kullanıldığı anlamına gelmiyor.

2018 yılında yayımlanan çalışma, Tektek Dağları’nın arkeolojik geçmişine ilişkin taş düzenekleri ve eski avcılık yöntemlerini belgeliyor. Tuzak alanlarının kesin yapım tarihleri ile hangi dönemlerde kullanıldıkları ise araştırmada tüm alanlar için ayrı ayrı belirlenmiş değil.