Ankara’da zürafalar mı yaşıyordu? Başkentin milyonlarca yıl önceki sakinleri

Ankara'nın Kahramankazan ilçesinde yer alan Sinap fosil alanları, başkentin milyonlarca yıl önceki ekosistemini ve canlı çeşitliliğini gözler önüne seriyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanan 2024 tarihli bilimsel bildiri ve uluslararası araştırmalar, bölgenin geçmişte günümüz Afrika savanalarını andıran ancak anatomik olarak farklılık gösteren zürafagillere, boynuzsuz gergedanlara ve kuyruksuz maymunlara ev sahipliği yaptığını belgeliyor.

Columbia University Press tarafından yayımlanan formasyon araştırmalarına göre, bu memeli fosil kayıtları günümüzden 15 milyon yıl öncesi ile 5 milyon yıl öncesi arasındaki geniş bir zaman dilimini kapsıyor. ANKARA'NIN ZÜRAFALARI GÜNÜMÜZDEKİLERDEN FARKLIYDIBölgedeki kazılarda elde edilen çene ve diş kalıntıları, Ankara'nın geçmişinde tek tip bir zürafa türünün yaşamadığını gösteriyor.

Buluntular arasında Palaeotragus coelophrys, Palaeotragus rouenii ve Bohlinia attica gibi farklı zürafagiller yer alıyor. Royal Society Open Science dergisinde yayımlanan anatomik incelemeler, bu canlıların günümüz zürafalarındaki gibi aşırı uzun boyunlara sahip olmadığını, boyun uzamasının orta düzeyde kaldığını kanıtlıyor.

Dolayısıyla Sinap'ta yaşamış toynaklıların, günümüz Afrika zürafalarıyla birebir aynı görünüme sahip olmadığı, farklı kürk ve iskelet yapıları barındıran akraba türler olduğu ifade ediliyor. BOYNUZSUZ GERGEDANLAR VE KUYRUKSUZ MAYMUN: ANKARAPİTHECUSSinap formasyonunun en dikkat çekici sakinlerinden biri de Chilotherium cinsi gergedangiller.

PLOS ONE dergisinde 2025 yılında yayımlanan güncel araştırmalar, Ankara'da yaşayan bu gergedanların boynuzsuz olduğunu ortaya koyuyor. Geniş bir alt çeneye, savunma işlevi gören iri kesici dişlere ve görece kısa uzuvlara sahip olan bu cins, klasik gergedan formundan oldukça farklı bir anatomi çiziyor.

Formasyonun 8A ve 12 numaralı alanlarında ise yaklaşık 10 milyon yıl öncesine tarihlendirilen ve bilim dünyasında Ankarapithecus (Ankara maymunu) olarak adlandırılan kuyruksuz maymun fosilleri bulunuyor. BAŞKENTTE MİLYONLARCA YIL ÖNCE İKLİM NASILDI?Jeolojik veriler ve Journal of Human Evolution dergisindeki çalışmalar, Kahramankazan çevresinin Geç Miyosen döneminde homojen bir iklime sahip olmadığını gösteriyor.

Bölgede hem açık arazilerin hem de akarsu kenarlarında gelişen ağaçlık alanların bir arada bulunduğu melez bir ekosistem hüküm sürüyordu. Kimi dönemlerde kuraklaşan, kimi dönemlerde ise nemli ortamlara uyumlu türleri barındıran bu yapı, çok çeşitli hayvan gruplarının Sinap'ta aynı habitatı paylaşmasına olanak tanıdı.

FOSİLLER GÜNÜMÜZDE NEREDE SERGİLENİYOR?Kazıların bilimsel danışmanlığını yürüten Prof. Dr. Berna Alpagut'un 2022'deki açıklamalarına göre, bölgeden çıkarılan maymun, fil ve zürafa fosillerinin ana sergi alanı Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ndeki "Ankara'nın doğa tarihinden bir görünüm" bölümü.

Ancak müzeyi ziyaret etmeyi planlayan vatandaşlar için önemli bir takvim detayı bulunuyor. Müzenin resmî kayıtlarına göre, Ankara Salonu ile Klasik Salon 14 Eylül 2026 ile 2 Mart 2027 tarihleri arasında bakım ve onarım çalışmaları nedeniyle ziyarete kapalı tutuluyor.

Bu tarihler arasında buluntuları görmek isteyenlerin müze yönetimiyle güncel teşhir durumu hakkında iletişime geçmesi gerekiyor. Öte yandan, MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi'nin paleontoloji katında da benzer dönemlere ait omurgalı fosilleri sergileniyor.