27 yıl geçti, uyarılar değişmedi: Deprem değil, denetimsizlik can alıyor!

12 Kasım 1999 Düzce Depremi’nin 27’nci yılında açıklama yapan TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, afetlere karşı bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve etkin denetimin önemine dikkat çekti. Oda, güvenli ve dirençli kentler oluşturulması için merkezi ve yerel yönetimlere çağrıda bulundu.

12 Kasım 1999 tarihinde meydana gelen ve 850 kişinin hayatını kaybettiği Düzce Depremi’nin 27’nci yılında TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, afetlere karşı hazırlıklı olunması konusunda uyarılarda bulundu. Açıklamada, depremi afete dönüştüren etkenlerin yanlış yer seçimi, plansız kentleşme, yetersiz mühendislik hizmetleri ve denetimsizlik olduğu vurgulandı.

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nden yaklaşık üç ay sonra yaşanan Düzce Depremi’nin, Türkiye’nin deprem gerçeğini ve afetlere karşı hazırlıklı olmanın önemini bir kez daha ortaya koyduğu belirtilen açıklamada, yalnızca deprem değil; sel, taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi doğal tehlikelere karşı da bütüncül bir afet risk yönetimi anlayışının benimsenmesi gerektiği ifade edildi.

Yer bilimleri ve jeoloji mühendisliğinin çoğu zaman büyük depremlerin ardından gündeme geldiğine dikkat çekilen açıklamada, bilimsel bilgilerin afet yaşanmadan önce kent planlamasına, yapılaşma kararlarına ve kamu yönetimine yansıtılması gerektiği kaydedildi. Yer bilimleri eğitiminin erken yaşlardan itibaren güçlendirilmesi ve toplumda yer bilimi okuryazarlığının geliştirilmesi çağrısı yapıldı.

Açıklamada, dere yataklarının yapılaşmaya açılması, heyelan riski bulunan alanlarda gerekli önlemler alınmadan uygulama yapılması, kontrolsüz kazılar ve denetimsiz hafriyat döküm sahalarının doğal olayların can ve mal kayıplarına dönüşmesine neden olabildiği belirtildi.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, afet risklerinin azaltılması için taleplerini de sıraladı. Fay Yasası'nın çıkarılması, imar planlarının jeolojik-jeoteknik etütler ve mikrobölgeleme çalışmaları esas alınarak hazırlanması, yapı güvenliğinde zemin-yapı etkileşiminin dikkate alınması ve mühendislik denetimlerinin etkinleştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca belediyeler başta olmak üzere afet yönetimi, kent planlaması, altyapı ve yapı denetimi alanlarında görev yapan kamu kurumlarında jeoloji mühendisi istihdamının artırılması, mesleki uzmanlık ve liyakat esaslarının gözetilmesi istendi.

Afetlerle mücadelenin enkaz başında değil, kentlerin planlandığı ve yapıların projelendirildiği aşamada başlaması gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, bilimsel verilerin karar süreçlerine yansıtılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesinin zorunluluk olduğu ifade edildi.

Açıklama, "İhmal, tedbirsizlik ve denetimsizlik kaderimiz değildir. Hiçbir yurttaşımızın yaşamı, bilimsel gerçekleri yok sayan uygulamalara ve rant odaklı kentleşme politikalarına feda edilemez" ifadeleriyle son buldu.