Özkan Mert Onur Ödülleri sahiplerini buldu: Şiir, doğa ve vefa bir arada

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)’nün “Yaşayan İnsan Hazineleri” yaklaşımı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı ölçütleri doğrultusunda 2015 yılından bu yana verilen Uluslararası Özkan Mert Onur Ödülleri’nin bu yılki sahipleri, İstanbul Yüksek Ticaretliler Marmara Lokali’nde düzenlenen törenle ödüllerini aldı. Edebiyat, sanat ve bilim dünyasından çok sayıda ismin katıldığı etkinlikte, Edebiyat Ödülü yazarımız Seyyit Nezir’e takdim edildi.

Törende bir konuşma yapan Nezir, Özkan Mert ile yarım asrı aşan edebi yoldaşlıklarını, Cemal Süreya’nın Mert şiiri üzerine değerlendirmelerini ve ödülün doğa odaklı felsefesini doğrudan kendi anılarıyla aktardı.‘DÜNYA KONUKLUĞUNU YAKALAYAN ŞAİR’Nezir, konuşmasında Özkan Mert’in edebiyat dünyasına girişini ve militan şiirdeki öncü rolünü şu sözlerle anlattı:“Özkan Mert, 1965 Mart’ında daha 19’undayken ‘Bir Elma Büyüklüğünde Sakallarım’ şiiriyle edebiyat ortamına Devinim’de çılgınca dalmasıyla Memet Fuat’ın yıllığında da yer alıvermişti. Şair, yaşamdan kalbine doluşan ne varsa onları gerisin geri yaşama boca ediyordu.

Umuda ait her tazeliği, herkese şiirleriyle sokak sokak dağıtma tutkusu yüzünden Mert, 68 eylemlerine ön saflarda katılır. ‘Kuracağız Her Şeyi Yeniden’ (1969) kitabıyla militan şiirin öncüleri arasında yer alır.”Özkan Mert’in “Stockholm’de Mavi Saatler” kitabının Broy Yayınları’ndan çıkış sürecini ve Cemal Süreya’nın “Özkan Mert, kuşağının dize ustaları arasında birinci sırayı yakaladı.

Şiiri, dizeyi, imgeyi, Dünya konukluğunu nasıl yakaladı!” sözlerini hatırlatan Nezir, şunları kaydetti:“SMS’yle dünya konukluğunu nasıl yakaladığını Cemal Süreya çok güzel ve açık görmüştü. Özkan Mert, Cemal Süreya’nın bu sözünün üstüne atlamadı.

Ona yaslanarak belli bir düzeyde konaklamak yerine, dünya konukluğunu sürdürmeyi seçti. Büyük şair mayasıydı bu. 60. yılda, dönüp geriye baktığımızda hep gurbette ve gezgin...”Nezir ayrıca, kitap yayımlandıktan sonra Cemal Süreya’nın yazısını okuyan Özkan Mert ile arasında geçen tebessüm ettiren o telefon görüşmesini de şu sözlerle paylaştı:“Biz 1987’de yayımlamışız da niye 1989 Mayıs’ında görmüş kitabı Cemal Süreya diye düşünürken, sıkıntılı bir sesle Mert aradı: ‘İmgeyi gözünden vuruyor, cümlesini niye atladın?’ ‘Yaşlanıyoruz artık’ dedim.”AĞAÇ DİKEREK ÖDÜLLENDİRME YÖNTEMİSeyyit Nezir, konuşmasının en çarpıcı bölümünü Özkan Mert Ödülleri’nin çevre ve doğa odaklı misyonuna ayırdı.

Klasik bir plaket sunmanın ötesine geçen bu organizasyonun önemini şu ifadelerle vurguladı:“Bu sabah ayrımsadığım bir seçkin çabayı herkese sezdirme ve duyurma derdindeyim: Bir sanat-kültür ödülünün 2016’dan beri 11 kişiye ağaç armağan ettiğini ilk kez fark ettim. Bu beni çok mutlu kıldı.

Bu ödülü alan yüzlerce kişi, ‘Bir dikili ağacım bile yok’ diyemeyecek artık. İlk kez bir ödül kişiye, ülkeye, doğaya her yıl 100’ün üzerinde ağaç armağan ediyor. Emperyalizmin farklı rotaya zorlayarak ülkemizde bulutları bile yolundan saptırmaya çalıştığı bir süreçte Özkan Mert Ödülleri Seçici Kurulunun izlediği, ağaç dikerek ödüllendirme yöntemi hem insana ve doğaya hem sanata ve bilime verilmiş en yüce ödül olmaktadır.

Bunun altını çizmek istedim.”Nezir konuşmasını Özkan Mert’e seslenerek, “‘Kuracağız Her Şeyi Yeniden’ dedikten 50 yıl sonra, ‘Dünyayla Çektirilmiş Hiç Resmim Yok Benim’ dedin. Şimdi yeni yaş gününde taşıdığı anlam çok önemli...

Nice yaşlarda nice şiirlere...” sözleriyle tamamladı. FARKLI DİSİPLİNLERDE ÖDÜLLERMarmara Üniversitesi Mezunları Derneği Genel Başkanı Yusuf Süleyman Karadağ’ın ve Havva Mert’in konuşma ve şiir dinletileriyle renklenen törende, farklı disiplinlerdeki ödüller de sahiplerine teslim edildi.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda şiir dalında İtalya’dan Michela Zanarella ile Mustafa Ergin Kılıç, çeviri dalında Edit Taşnadi ile Prof. Dr. Oğuz Baykara ödüle değer bulundu. Yaşam boyu onur ödüllerinin sahipleri usta yazarlar Adnan Binyazar ile Yaşar Aksoy olurken, meslekte onur ödülü Prof.

Dr. Rüveyde Akbay’a sunuldu. Ayrıca bilim ödülü Ergün Kırlıkovalı’ya, Anadolu tarım mirası ödülü Ziraat Mühendisi Nesim Demirkaya’ya, kadın liderlik ve ilham ödülü Ülkü Rowe’a verildi. Görsel sanatlar ödülü Daver Darende ve Aydın Aşkan’a, gastronomi tarihi ödülü Priscilla Mary Işın’a, Sanem Mert Doğa Ödülü Pınar Bilir’e ve Numan Gülşah Onur Ödülü Berna Metingü’ye takdim edildi.

TOPLUMCU GERÇEKÇİ ŞİİRİN ÜÇÜNCÜ KUŞAĞIAdına ödüller düzenlenen Özkan Mert, edebiyat hayatına 1960’ların başında Attilâ İlhan’ın yönettiği Demokrat İzmir gazetesinin sanat sayfalarında başladı. 1969 yılında İsmet Özel, Süreyya Berfe ve Ataol Behramoğlu ile birlikte imza attığı manifestoyla İkinci Yeni’ye karşı çıkışın aktörlerinden olan Mert; toplumcu, halkçı ve devrimci şiir anlayışını yıllardır kesintisiz sürdürüyor.

İlk kitabı “Kuracağız Her Şeyi Yeniden” nedeniyle yargılanıp 1972’de Türkiye’den ayrılmak zorunda kalan ve uzun yıllar İsveç’te tiyatro projeleri yöneten şair, modern Türk şiirinin temel direklerinden biri olarak üretmeye devam ediyor.