Mahkeme ÇAYKUR'a Böyle Olmaz dedi. İhale İptal edildi

“Ben yaptım oldu” anlayışına hukuk darbesi: Mahkemeden ÇAYKUR’un ihalesine iptal kararı. Alımyerinden Yaş Çay yükleme işi Sarpa sardı

A − A + “Ben yaptım oldu” anlayışına hukuk darbesi: Mahkemeden ÇAYKUR’un ihalesine iptal kararı Rize İdare Mahkemesi, ÇAYKUR’un 2026 yılı yaş çay yükleme ihalelerinde aradığı 5 bin tonluk iş deneyimi ve faaliyet belgesi şartlarını rekabeti engelleyici buldu. Mahkeme, söz konusu şartname maddeleriyle yapılan ihalelerin de hukuka aykırı olduğuna hükmetti.

İhalelerin büyük bölümünün ÇAYKUR’un yüzde 48 oranında ortak olduğu Tarımsan A.Ş.’de kalması da kararda dikkat çekti.

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (ÇAYKUR) 2026 yılı yaş çay yükleme ihalelerinde uyguladığı yeterlilik şartları yargıdan döndü. Rize İdare Mahkemesi, 22 Nisan 2026 tarihli Yaş Çay Yükleme ve Nakliye İdari Şartnamesi’nin 6.3.a ve 6.3.b maddelerinin rekabeti engelleyici nitelikte olduğuna karar vererek bu maddeleri hukuka aykırı buldu.

Mahkeme, aynı şartlara dayanılarak gerçekleştirilen ihalelerde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna vardı.

13 Ekim 2026 tarihli ve 2026/874 esas, 2026/825 karar sayılı hükümde, ihalelere katılımı zorlaştıran şartların rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulandı.

Davacı kooperatifler, şartnamenin 6.3.a maddesinde yer alan, isteklilerin geriye dönük üç yıl içinde tek bir sözleşmeye dayalı olarak en az 5 bin ton yaş çay yükleme işi yaptığını belgelemesi şartına itiraz etti.

Kooperatifler, özellikle yerel ölçekte faaliyet gösteren kuruluşların tek bir sözleşmeyle bu miktara ulaşmasının güç olduğunu belirterek düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtladığını savundu.

Şartnamenin 6.3.b maddesinde ise isteklilerin faaliyet belgelerinde yaş çay sektöründe yükleme-boşaltma (tahmil-tahliye) işinin açıkça yer alması istendi. Davacılar, yapılan işin niteliğini ortaya koyan eşdeğer belgeler bulunmasına rağmen belirli bir faaliyet tanımının aranmasının şekilsel elemelere yol açtığını ileri sürdü.

İhalelerin büyük bölümü tek şirkete kaldı

Mahkemenin kararında, ihale sonuçlarına ilişkin tespitler öne çıktı. Dosyadaki belgelerin incelenmesi sonucunda, Rize’deki 18 fabrikada yalnızca Tarımsan Çay Gıda Nakliye ve Ticaret A.Ş.’nin teklif verdiği belirtildi.

Dokuz fabrikada Tarımsan’ın yanı sıra başka firmalar da teklif sundu ancak bu tekliflerin şartnamede aranan koşulları karşılamadığı gerekçesiyle geçersiz sayıldığı kaydedildi. Yalnızca İyidere Çay Fabrikası’nda iki geçerli teklif bulunduğu tespit edildi.

Kararda, Tarımsan’ın teklif vermediği fabrika dışında ihalelerin tamamının bu şirket üzerinde kaldığı ifade edildi. Mahkeme ayrıca Tarımsan Çay Gıda Nakliye ve Ticaret A.Ş.’nin ÇAYKUR’un yüzde 48 oranında ortak olduğu bir şirket olduğuna dikkat çekti.

Mahkeme, bu tabloyu şartnamenin rekabet ortamını ortadan kaldıran etkisini değerlendirirken dikkate aldı.

Artvin, Trabzon ve Giresun’da şartlar değiştirildi

Kararda yer alan bir diğer önemli tespit ise bölgesel farklılıklar oldu. Giresun, Trabzon ve Artvin’de yapılan ihalelerde yeterli teklif alınamaması üzerine şartnamenin 20 Mayıs 2026 tarihinde değiştirildiği belirtildi.

Bu değişiklikle tek sözleşmeye dayalı iş deneyimi şartı 5 bin tondan 1.000 tona düşürüldü. Ayrıca faaliyet belgesinde yaş çay sektöründe yükleme-boşaltma işi bulunduğunun gösterilmesi zorunluluğu kaldırıldı.

Mahkeme, diğer bölgelerde teklif yetersizliği nedeniyle bu koşulların değiştirilmiş olmasını, Rize’deki ihalelerde rekabetin oluşup oluşmadığını değerlendirirken göz önünde bulundurdu.

“Kamu hizmetinin gerekliliği, rekabeti ortadan kaldırmayı haklı göstermez”

ÇAYKUR savunmasında, kurumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili istisna hükümleri kapsamında hareket ettiğini belirtti. Yaş çayın kısa sürede işlenmesi gereken, mevsimsel yoğunluğu yüksek ve stratejik öneme sahip bir ürün olduğu vurgulandı.

İdare ayrıca geçmiş yıllarda yükleme işini üstlenen bazı kooperatiflerin işi başkalarına devrettiğini, kayıt dışı ve yabancı işçi çalıştırıldığına ilişkin sorunlar yaşandığını, iş kazaları nedeniyle adli süreçlerin bulunduğunu savundu. Şartların, yüksek operasyonel kapasiteye sahip firmaları belirlemek ve iş disiplinini sağlamak amacıyla getirildiği ifade edildi.

Ancak mahkeme, işin profesyonellik gerektirmesinin yeterlilik koşulları konulmasını haklı kılabileceğini kabul etmekle birlikte, bu koşulların rekabeti ortadan kaldıracak düzeyde uygulanamayacağına hükmetti.

Kararda, ÇAYKUR’un kendi Satınalma ve İhale Yönetmeliği’nde de saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin açıkça düzenlendiği hatırlatıldı.

Rize İdare Mahkemesi, şartnamenin 6.3.a ve 6.3.b maddelerinin ihaleye katılımı zorlaştırdığı ve rekabeti engellediği sonucuna vardı. Bu maddelerin hukuka aykırı olması nedeniyle aynı şartlara dayanılarak gerçekleştirilen ihalelerde de hukuka uyarlık bulunmadığına karar verdi.

13 Ekim 2026 tarihinde oybirliğiyle verilen karara karşı, tebliği izleyen günden itibaren 15 gün içinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık bırakıldı.

Karar, kamu ihalelerinde yeterlilik şartlarının idarenin ihtiyaçlarını karşılamanın ötesinde, rekabeti daraltacak ve belirli firmaların avantaj elde etmesine yol açacak biçimde düzenlenemeyeceğini bir kez daha ortaya koydu.

Gönder Yorum yazarak topluluk kurallarımızı kabul etmiş ve tüm sorumluluğu üstlenmiş olursunuz. Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Gözden Kaçmasın Rizeli Rektör Evsahipliği Yaptı... Cumhuriyetin Kazanımları.

Rize'de Nöbet Değitimi Yeni Başkan BÜYÜK HEDEFLER KOYDU.