Ukrayna Hava Kuvvetleri ilk Gripen platformlarını 2027’de envanterine katacak

Kiev yönetimi, devam eden çatışma ortamında hava hakimiyetini tesis etmek ve muharip hava filosunu Batı standartlarında modernize etmek amacıyla başlattığı tedarik girişimleri kapsamında, İsveç menşeli Saab JAS 39 Gripen savaş uçaklarının ilk kafilesini 2027 yılı itibarıyla teslim almayı hedeflediğini açıkladı. İki aşamalı bir kuvvet yapılanması öngören bu stratejik adımın ilk safhasında, İsveç Hava Kuvvetleri envanterinden çekilecek 16 adet Gripen C/D varyantının operasyonel ihtiyaçları ivedilikle karşılamak üzere Ukrayna'ya devredilmesi planlanıyor.

Tedarik programının ikinci aşamasında ise imzalanan sözleşme doğrultusunda sıfırdan üretilecek 16 adet yeni nesil Gripen E savaş uçağının teslimatlarına 2029 yılında başlanması, uzun vadeli kuvvet projeksiyonu çerçevesinde ise Ukrayna hava filosunun toplamda 100 ila 150 adet Gripen E/F platformuna ulaştırılması hedefleniyor.

Hava-hava angajman kabiliyeti ve mühimmat paketi

Platform transferine paralel olarak Ukrayna Hava Kuvvetlerinin hava-hava angajman kabiliyetini üst seviyeye taşıyacak kapsamlı bir mühimmat paketinin de tedarik edilmesi öngörülüyor. Bu kapsamda uçaklarla birlikte görüş içi ve görüş ötesi angajmanlarda etkin rol oynayan IRIS-T, AIM-120 AMRAAM ve MBDA Meteor hava-hava füzelerinin envantere dahil edilmesi planlanıyor.

Özellikle ramjet itkili motoru ve geniş kaçışsız bölge (no-escape zone) kabiliyetiyle öne çıkan uzun menzilli Meteor füzelerinin, Rus muharip unsurlarının süzülme bombası ve seyir füzesi taarruzlarını icra ettiği derinlikli bölgelerde Ukrayna hava savunmasına kritik bir önleme ve caydırıcılık kabiliyeti kazandırması değerlendiriliyor.

Dağınık üslenme doktrini ve harekat esnekliği

Saab tarafından hava-hava, hava-yer ve taktik keşif görevlerini tek bir gövdede icra edebilecek şekilde çok rollü olarak tasarlanan JAS 39 Gripen, asimetrik ve dağınık üslenme doktrinlerine uygun mimarisiyle dikkat çekiyor. Kısa ve yarı hazırlıklı pistlerin yanı sıra uygun hale getirilmiş kara yolu kesimlerinden de harekat icra edebilen platform, sabit hava üslerinin balistik ve seyir füzesi tehdidi altında olduğu cephe şartlarında yüksek beka kabiliyeti sunuyor.

Düşük lojistik ayak izi ve mobilize yer ekipleriyle gerçekleştirilen süratli yakıt-mühimmat ikmali sayesinde sortiler arası dönüş süresini asgariye indiren uçak, yüksek harekat temposuna kesintisiz uyum sağlayabiliyor.

Gripen C/D ve E varyantlarının teknik mimarisi

Envantere girecek varyantların teknik mimarisi incelendiğinde, ilk aşamada teslim edilecek Gripen C/D modellerinin NATO uyumlu Link 16 taktik veri bağı, gelişmiş sensör füzyonu ve farklı üreticilere ait Batı menşeli akıllı mühimmatları entegre edebilme esnekliği sunduğu görülüyor. Programın ileri safhalarında filoya katılacak gelişmiş Gripen E varyantı ise aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radarı, pasif tespit imkanı sunan kızılötesi arama ve takip (IRST) sistemi, yeni nesil entegre elektronik harp süiti ve artırılmış faydalı yük kapasitesini destekleyen 10 adet harici silah istasyonu ile çok daha yüksek bir durumsal farkındalık ve ateş gücü vadediyor.

ABD, İngiltere’deki kritik tanker uçaklarını neden tahliye etti?