Bilkent Şehir Hastanesi’nde otobüs rampası çalışmadı: Engelli yolcu araca binemedi

Ankara’da sabah saatlerinden itibaren etkili olan sağanak yağış, toplu taşımada yaşanan erişilebilirlik sorununu bir kez daha gündeme getirdi. Bilkent Şehir Hastanesi yerleşkesinde, Kadın Doğum Hastanesi önündeki durakta tekerlekli sandalye kullanan bir kadın, durağa yanaşan otobüsün engelli rampasının çalışmaması nedeniyle araca binemedi. SÜRÜCÜ UZUN SÜRE RAMPAYI AÇMAYA ÇALIŞTI Edinilen bilgiye göre otobüs sürücüsü, araçtaki engelli rampasını açabilmek için bir süre uğraştı. Ancak rampanın mekanizmasının çalışmaması üzerine tekerlekli sandalye kullanan yolcunun otobüse erişimi sağlanamadı. Kadın, sağanak yağış altında durakta beklemek zorunda kaldı. “BU SORUNU İLK KEZ YAŞAMIYORUM” Yaşadığı duruma tepki gösteren yolcu, benzer problemlerle daha önce de karşılaştığını söyledi. Sorunun yalnızca EGO otobüsleriyle sınırlı olmadığını belirten vatandaş, Özel Halk Otobüslerinde de engelli rampalarının zaman zaman çalışmadığını ifade etti. TOPLU TAŞIMADA ERİŞİLEBİLİRLİK SORUNU Tekerlekli sandalye kullanan yolcuların toplu taşımadan bağımsız biçimde yararlanabilmesi için araçlardaki rampa ve benzeri erişilebilirlik ekipmanlarının çalışır durumda olması gerekiyor. Bilkent Şehir Hastanesi’ndeki olayda ise rampanın devreye girmemesi, yolcunun ulaşımını doğrudan engelledi. Yaşanan olay, özellikle hastane gibi erişilebilirliğin kritik önem taşıdığı noktalarda toplu taşıma araçlarındaki engelli rampalarının bakım ve kontrolünün düzenli yapılması gerekliliğini yeniden gündeme taşıdı. EGO OTOBÜSLERİNDE ENGELLİ RAMPALARI NEDEN ÇALIŞMIYOR? EGO’nun resmi açıklamaları, engelli rampalarının günlük ve sefer öncesi kontroller kapsamında denetlendiğini gösteriyor; ancak kurumun yayımladığı bilgilerde rampa arızalarının tek bir ortak nedeni açıklanmıyor. Bu tür sistemlerde mekanik sıkışma, hidrolik veya elektriksel arıza, sensör problemi, yoğun kullanım ya da bakım ihtiyacı gibi farklı teknik nedenler ortaya çıkabiliyor. EGO’nun kendi denetimlerinde rampaların çalışma durumunu özellikle kontrol etmesi de bu ekipmanın düzenli bakım gerektiren bir unsur olduğunu gösteriyor. EGO VE ÖHO ARAÇLARINDA ERİŞİLEBİLİRLİK DENETİMLERİ NASIL YAPILIYOR? EGO Genel Müdürlüğü, hem kendi otobüslerinde hem de Özel Halk Otobüslerinde engelli erişim sistemlerini denetlediğini belirtiyor. EGO’nun 2025-2026 uygunluk denetimlerinde ÖHO’ların engelli rampalarının kullanıma uygunluğu, araç takip sistemleri ve diğer teknik kriterlerle birlikte kontrol ediliyor. EGO araçlarında ise gece bakımının yanı sıra sefer öncesinde sürücüler ve teknik personel tarafından engelli rampalarının da kontrol edildiği açıklanıyor. ÖHO ve ÖTA araçlarında saha denetimleri yapılabiliyor, uygunsuzluk halinde tespit ve denetim formu düzenlenerek konu ceza komisyonuna taşınabiliyor. ENGELLİ RAMPASI ÇALIŞMAYAN OTOBÜS SEFERE ÇIKABİLİR Mİ? MEVZUAT NE DİYOR? 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin sunduğu ya da denetlediği şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin engelliler için erişilebilir olmasını zorunlu kılıyor. Kanunda, erişilebilir olmayan şehir içi toplu taşıma araçlarına izin ve çalışma ruhsatı verilemeyeceği de hüküm altına alınmış durumda. Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği ise toplu taşıma araçlarının bu yönden denetlenmesini öngörüyor. Dolayısıyla engelli erişimi için araçta bulunan rampanın çalışır durumda olması, erişilebilirlik yükümlülüğünün fiilen yerine getirilebilmesi açısından temel bir unsur. Ancak tek bir rampa arızasının otomatik olarak aracın anında trafikten veya seferden çekileceği anlamına geldiğini söylemek için aracın teknik durumu ve idari denetim sonucu ayrıca değerlendirilmek zorunda. ENGELLİ YOLCU OTOBÜSE ALINAMAZSA NEREYE ŞİKÂYET EDEBİLİR? EGO veya Özel Halk Otobüsünde engelli rampasının çalışmaması nedeniyle yolculuk yapılamaması halinde olay Başkent 153 üzerinden EGO’ya bildirilebiliyor. EGO, şikâyette hattın adı veya numarası, tarih, saat, aracın EGO kodu ya da plakasının belirtilmesini istiyor; aynı yöntem özel işletmecilere ait otobüsler için de geçerli. Başvurular Başkent 153 formu veya WhatsApp üzerinden yapılabildiği gibi EGO Otobüs İşletme Dairesi Başkanlığına yazılı dilekçe de verilebiliyor. Erişilebilirlik mevzuatı kapsamında ayrıca valilik bünyesindeki erişilebilirlik izleme ve denetleme mekanizmalarına başvuru yapılması da mümkün. OTOBÜS RAMPASI ARIZASI BASİT BİR TEKNİK SORUN MU, HAK İHLALİ Mİ? Bir engelli rampasının arızalanması teknik açıdan bir ekipman sorunu olabilir; ancak sonuç, engelli bir yolcunun toplu taşıma hizmetinden yararlanamamasıysa konu yalnızca teknik arıza olarak değerlendirilemiyor. 5378 sayılı Kanun erişilebilir toplu taşımayı belediyeler açısından bir yükümlülük olarak düzenlerken, yönetmelik de erişilebilirliği engelli bireylerin ulaşım hizmetlerinden güvenli ve bağımsız biçimde yararlanabilmesi olarak tanımlıyor. Dolayısıyla arızanın önceden bilindiği, giderilmediği veya erişilebilir alternatif sağlanmadığı durumlarda mesele erişilebilirlik hakkının ihlali boyutuna taşınabilir. Somut olayda hukuki sorumluluğun bulunup bulunmadığı ise bakım kayıtları, şikâyet geçmişi ve idarenin aldığı tedbirler birlikte değerlendirilerek belirlenir. NOT: Görüntüler tamamen gerçektir, çözünürlüğü düşük olması nedeniyle fotoğrafların kalitesini artırmak için yapay zekadan yararlanılmıştır.