KGK'den Türk medyası için tarihi adım: 15 maddelik karar açıklandı!

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) tarafından düzenlenen 6. Alanya Küresel Medya Çalıştayı, Türk medyasının geleceği açısından önemli değerlendirme ve kararlarla tamamlandı. Yerel Medya, Yaygın Medya, Dış Medya ve Dijital Medya Meclisi toplantılarında bir araya gelen gazeteciler, medya temsilcileri ve sektör paydaşları, basın sektörünün yıllardır çözüm bekleyen sorunlarını masaya yatırdı.

Ekonomik sıkıntılardan mesleki güvencesizliğe, basın özgürlüğünden dijital yayıncılığın getirdiği yeni sorunlara kadar geniş bir yelpazede gerçekleştirilen değerlendirmelerin ardından tüm seçilmiş kurulların ittifakıyla 15 maddelik sonuç ve karar bildirgesi hazırlandı.

Bildirge, yalnızca mevcut sorunların tespitini değil, Türk medyasının daha özgür, bağımsız, güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için atılması gereken adımları da ortaya koydu.

Anadolu medyasının ekonomik sorunlarına dikkat çekildi

Çalıştayın en önemli gündem maddelerinden birini yerel ve Anadolu medyasının ekonomik koşulları oluşturdu. Medya kuruluşlarının artan maliyetler, azalan gelirler ve dijital platformların değişen yayıncılık düzeni karşısında yaşadığı sorunların çözülmesi gerektiği vurgulandı.

Resmî ilan, abonelik ve reklam gelirlerinin dağıtımında adalet ve eşitlik sağlanması, Anadolu medyasını büyük medya kuruluşları karşısında dezavantajlı duruma düşüren uygulamaların yeniden değerlendirilmesi istendi.

Basın İlan Kurumu verileri ile Google Analytics ölçümleri arasındaki farklılıkların da medya kuruluşlarının gelirlerini ve haklarını olumsuz etkilememesi için teknik inceleme yapılması ve ölçüm kriterlerinin şeffaflaştırılması kararlaştırıldı.

Google, YouTube ve Facebook gibi dijital platformlarda içerik üreten medya kuruluşlarının emeklerinin karşılığını daha adil şekilde alabilmesi için yeni girişimlerde bulunulması da bildirgede yer aldı.

Meslek Birliği Yasası için mücadele sürecek

KGK'nin sonuç bildirgesinde öne çıkan en önemli başlıklardan biri de Basın Meslek Birliği Yasası oldu.

Gazetecilik mesleğinin hukuki statüsünün güçlendirilmesi, mesleki hakların güvence altına alınması ve sektörde ortak standartların oluşturulması amacıyla yasa çalışmalarının sürdürüleceği belirtildi.

Daha önce oluşturulan komisyonun çalışmalarının geliştirilmesi ve ilgili kurumlarla görüşmelerin devam ettirilmesi kararlaştırıldı.

Bildirgede, Meslek Birliği Yasası konusundaki ısrarın temel gerekçesinin basın özgürlüğünü güvence altına almak olduğu özellikle vurgulandı.

Gazetecilerin emeği ve telif hakları korunacak

İçerik üreticilerinin emeğini koruyacak yasal telif düzenlemesinin hayata geçirilmesi için girişimlerde bulunulması kararlaştırıldı.

Gazetecilerin siyasi, ekonomik veya kişisel baskı altında kalmadan görev yapabilmesi, yayın kuruluşlarının editoryal bağımsızlığının korunması ve basın özgürlüğünün güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Genç gazeteciler ve yapay zekâ için yeni dönem

Çalıştayda gazetecilik mesleğinin geleceğine ilişkin teknolojik ve eğitim odaklı kararlar da alındı.

İletişim fakültesi öğrencilerinin staj ve istihdam olanaklarının artırılması, deneyimli gazetecilerin bilgi ve tecrübelerinin genç kuşaklara aktarılması ve üniversitelerle medya kuruluşları arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi istendi.

Haber üretiminde yapay zekâ kullanımının yaygınlaşması nedeniyle doğrulama, şeffaflık, kaynak güvenliği ve insan denetimini esas alan ortak ilkelerin belirlenmesi kararlaştırıldı. Bu kapsamda öncelikle eğitim programları düzenlenmesi, ardından mesleki rehber veya deklarasyon hazırlanması önerildi.

Gazetecilerin iş güvencesi, ücretleri, sosyal hakları ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi de sektörün öncelikli sorunları arasında gösterildi.

KGK 88 ülkedeki temsilcilikleriyle uluslararası iş birliğini geliştirecek

Sonuç bildirgesinde KGK'nin uluslararası faaliyetleri de önemli bir yer tuttu.

88 ülkede temsilciliği bulunan Konseyin, farklı ülkelerde düzenlediği çalışmaların geliştirilmesi, gazeteciler arasında mesleki deneyim paylaşımının artırılması ve uluslararası diplomatik iş birliklerinin güçlendirilmesi kararlaştırıldı.

Gazeteci kartlarının uluslararası kurumlarda geçerliliğinin artırılması ve uluslararası kuruluşlarla entegrasyon sürecinin geliştirilmesi için de gerekli girişimlerin yapılması benimsendi.

Bunun yanı sıra basın kartı uygulamalarının yeniden değerlendirilmesi, gazetecilere yönelik hukuki süreçlerin ve hak ihlallerinin takip edilmesi, gözaltı ve tutuklama süreçleri ile erişim engellerinin mesleki ilkeler çerçevesinde izlenmesi gerektiği belirtildi.

KGK: Alınan kararların takipçisi olacağız

Küresel Gazeteciler Konseyi, çalıştayın ardından yayımladığı bildirgede temel hedeflerinin daha özgür, güçlü, ekonomik açıdan sürdürülebilir, etik değerlere bağlı ve kamuoyunun güvenini kazanmış bir medya yapısı oluşturmak olduğunu açıkladı.

Gazeteciliğin yalnızca haber üretmekten ibaret olmadığına dikkat çekilen açıklamada, toplumun doğru bilgiye ulaşma hakkını savunmanın ve kamu adına denetim görevini yerine getirmenin mesleğin temel sorumluluğu olduğu vurgulandı.

KGK, Alanya'da ortaya konulan görüş ve önerilerin takipçisi olunacağını, ilgili kurum ve kuruluşlarla görüşmeler yürütülerek alınan kararların somut çalışmalara dönüştürülmesi için mücadele edileceğini duyurdu.

Çalıştayın 15 maddelik sonuç bildirgesi, özellikle ekonomik darboğaz yaşayan yerel ve Anadolu medyası açısından yeni bir yol haritası niteliği taşırken, gazetecilik mesleğinin geleceğine ilişkin ortak beklentileri de gözler önüne serdi.