Ankara'nın ilk kadın esnafı kimdi? Neler yaptı?

Ankara’nın ticaret ve sanayi geçmişinde kadınların başarı hikâyeleri dikkat çekiyor. Ankara Sanayi Odası’na kayıtlı ilk kadın sanayici Birten Gökyay ile Rüzgârlı Sokak’ın ilk kadın inşaat malzemecilerinden Özlem Şenel, farklı alanlardaki çalışmalarıyla öne çıkıyor.

BİRTEN GÖKYAY’IN KAYITLARA GEÇEN UNVANI NE?“Ankara’nın ilk kadın esnafı kimdi?” sorusunda esnaflık ve sanayicilik unvanlarını ayırmak gerekiyor. Birten Gökyay’ın kaynaklarda yer alan unvanı, Ankara Sanayi Odası’na kayıtlı ilk kadın sanayici.

Bu bilgi, kendisini Ankara tarihinin ilk kadın esnafı olarak tanımlamak için yeterli değil. Ankara Kalkınma Ajansı da Gökyay’ı “Ankara’nın ilk kadın sanayicisi” olarak tanıtıyor. AİLE İŞLETMESİNDEN SANAYİYE UZANAN YOLNurus, Numaş ve Nupa firmalarının kurucu ortakları arasında bulunan Birten Gökyay, ailesinin mobilyacılık faaliyetlerinin devamında rol üstlendi.

Nurus’un geçmişi, 1927 yılında Nurettin Usta tarafından kurulan marangoz atölyesine dayanıyor. Anadolu Ajansının haberinde, Renan Gökyay’ın annesi Birten Gökyay’ın aile işini sürdürerek Ankara Sanayi Odası’na kayıtlı ilk kadın sanayici olduğu yönündeki açıklamasına yer veriliyor.

SANAYİNİN YANINDA YAYINCILIK VE SİVİL TOPLUM ÇALIŞMALARIGökyay’ın kariyeri sanayiyle sınırlı kalmadı. Dışişleri Bakanlığından 1996 yılında emekli olduktan sonra, 1996–2001 yılları arasında Ankara Halkla İlişkiler Derneği Başkanlığı yaptı.

Halkla İlişkiler Dergisi’ni yayımlayan Gökyay, ardından 2001–2010 yıllarında Gazete Ankara ile yayıncılık alanında faaliyet gösterdi. Kadınların toplumsal hayata katılımına yönelik çalışmalarda da bulunan Gökyay, 2004–2007 dönemi için Uluslararası Üniversiteli Kadınlar Federasyonuna Türkiye’den seçilen ilk dünya başkan yardımcısı oldu.

RÜZGÂRLI SOKAK’TA BİR BAŞKA ÖNCÜ: ÖZLEM ŞENELAnkara’da kadın esnafın mücadelesini anlatan isimlerden biri de Özlem Şenel. 7 Ekim 2024 tarihli habere göre Şenel, inşaat malzemeleri sektörüne 21 yıl önce girdi. Seramik, fayans ve banyo ürünlerinin satışını yapan Şenel, kendi anlatımıyla 100 dolarlık sermayeyle başladığı işinde mağazasını ikinci el mobilyalarla kurdu.

Kadın olduğu için bazı müşterilerin kendisiyle görüşmek istemediğini anlatan Şenel, zamanla sektörde yer edindi. Rüzgârlı İnşaat Malzemecileri Kooperatifini kurarak bölgedeki esnafı bir araya getirdi; dayanışmayı güçlendirmek ve otopark gibi ortak sorunlara çözüm aramak için çalışmalar yürüttü.

Şenel, kaynaklarda Rüzgârlı Sokak’ın ilk kadın inşaat malzemecilerinden biri olarak anılıyor.