İran'ın Myanmar'a gizli tanker sevkiyatı ortaya çıktı

Reuters'ın 26 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı araştırmaya göre, İran'ın Myanmar'a gerçekleştirdiği jet yakıtı sevkiyatlarında, yükün gerçek menşeini ve niteliğini gizlemek amacıyla sahte ticari belgeler kullanıldı.

Aralık 2025'te ABD yaptırımları kapsamındaki REEF tankeri, yaklaşık 113 bin varil yakıtla Myanmar sularına ulaştı. Sevkiyata ilişkin belgelerde yükün Güney Afrika menşeli dizel olduğu belirtilirken, Reuters'ın incelediği kayıtlar ve uydu görüntüleri yakıtın İran'dan gönderildiğini ortaya koydu.

Myanmar merkezli enerji şirketi Dynamic Wave ile Tayland merkezli Tawan-Oil Trading arasında düzenlenen 15,8 milyon dolarlık sözleşmede de yük Güney Afrika'dan tedarik edilen dizel olarak tanımlandı.

Ancak Birleşmiş Milletler ve denizcilik veri şirketi Vortexa'nın kayıtlarına göre, 2025 yılında Güney Afrika ile Myanmar arasında söz konusu yakıt ticareti gerçekleşmedi.

Tankerlerin rotaları uydu görüntüleriyle belirlendi

Denizcilik istihbarat şirketi SynMax Intelligence tarafından gerçekleştirilen uydu görüntüsü analizleri, REEF tankerinin İran'ın Bender Abbas Limanı'ndan hareket ederek Güneydoğu Asya'ya ulaştığını gösterdi.

Reuters'ın araştırmasında adı geçen diğer tanker NOBLE ise Haziran 2025'te yaklaşık 200 bin varil jet yakıtını Myanmar'ın Yangon Limanı'na taşıdı.

NOBLE tankerinin seyri sırasında, gerçek varış noktası Myanmar olmasına rağmen otomatik tanımlama sistemi (AIS) üzerinden Bangladeş'in Chittagong Limanı'na gidiyormuş izlenimi veren konum bilgileri yayımladığı belirtildi.

SynMax'ın uydu analizleri, bu tanker tarafından taşınan yakıtın da İran'ın Bender Abbas Limanı'nda yüklendiğini ortaya koydu.

Myanmar yönetiminin sevkiyatlardan haberdar olduğu belirlendi

Reuters'ın ulaştığı 30 Kasım 2025 tarihli resmi yazışmaya göre, Myanmar'ın döviz düzenleme kurumu, ithal edilen jet yakıtının belgelerde dizel olarak gösterilmesine onay verdi.

Söz konusu belge, Myanmar merkezli Dynamic Wave ile müşterisi National Energy Prime Aviation Services Company'nin Taylandlı Tawan-Oil Trading şirketine ödeme yapmasına da izin veriyordu.

Myanmar'daki askeri yönetimle bağlantılı şirketlerin sevkiyatlarda yer aldığı belirtilirken, Reuters'ın sorularına ilgili şirketlerden ve İran Dışişleri Bakanlığı'ndan yanıt verilmedi.

Araştırmada, Mayıs 2025'te Dynamic Wave ile Tawan-Oil Trading arasında 202 bin varillik başka bir yakıt sevkiyatı için 26 milyon dolarlık sözleşme imzalandığı da ortaya çıktı.

Sözleşmede Güney Afrika dizeli olarak gösterilen yakıtın fiziksel özelliklerinin jet yakıtıyla uyumlu olduğu belirlendi. Ayrıca fatura fiyatının uluslararası dizel referans fiyatının yüzde 50'den fazla üzerinde bulunduğu kaydedildi.

Söz konusu sevkiyatla bağlantılı NOBLE tankeri, 17 Haziran 2025'te Yangon Limanı'na ulaştı.

ABD yaptırımlarına rağmen sevkiyatlar sürdü

ABD yönetimi, Myanmar ordusunun sivillere yönelik hava saldırılarını gerekçe göstererek 2023 yılında ülkenin jet yakıtı sektörüne yaptırımlar uygulamaya başlamıştı.

Reuters'ın araştırmasına göre İran, Ekim 2024 ile Aralık 2025 arasında Myanmar ordusunun başlıca jet yakıtı tedarikçisi oldu.

Sevkiyatlarda kullanılan REEF tankerinin daha sonra MARIS adını aldığı belirtilirken, İran ile Myanmar arasındaki jet yakıtı taşımacılığının 2026 yılında da devam ettiği uydu görüntüleri ve gemi hareketleri üzerinden tespit edildi.

Reuters, söz konusu ticaretin İran'a döviz geliri sağladığını, Myanmar ordusuna ise hava operasyonlarında kullanılabilecek yakıt temin ettiğini bildirdi.