İstanbul, Ankara ve İzmir’de ev almak için kaç TL maaş gerekiyor? ‘Böyle bir gelir kimsede yok’

Konut fiyatları ve yüksek kredi faizleri ev almak isteyenlerin karşısına ağır bir finansman tablosu çıkarıyor. İstanbul’da ortalama bir konut için yaklaşık 2 milyon 275 bin TL peşinat, aylık 190 bin TL kredi taksidi ve yaklaşık 475 bin TL hane geliri gerektiği belirtildi.

Hesaplamalarda İstanbul’un yanı sıra Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa da yer aldı. Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, söz konusu gelir rakamlarının bankaların konut kredisi verirken dikkate aldığı hane halkı geliri kriterlerine dayandığını anlattı.

Bankaların aradığı gelir seviyesi yükseldi

Şenay Araç, CNN Türk yayınındaki değerlendirmesinde tabloda yer alan tutarların doğrudan bireysel maaş olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Rakamların, bankaların kredi kullandırırken hane genelinde görmek istediği gelir seviyesini ifade ettiğini söyledi.

Araç, 475 bin TL seviyesindeki hane gelirinin birçok kişi açısından ulaşılması güç olduğunu dile getirdi. Dört kişinin çalıştığı bir hanede bile bu seviyenin yakalanmasının zor olabileceğini ifade etti.

Yüksek faiz nedeniyle konutun büyük bölümünün krediyle finanse edilmesinin tercih edilmediğini belirten Araç, 9 milyon TL değerindeki bir konut örneğini verdi. Hesaplamanın yüzde 2,89 faiz oranı üzerinden yapıldığını aktardı.

Araç’a göre yüksek tutarlı bir konut almak isteyenler, mümkün olduğunca yüksek peşinatla hareket ediyor. Örneğin 9 milyon TL’lik bir ev için 6-7 milyon TL birikimi bulunan kişiler, kalan bölüm için krediye yöneliyor.

Kredi tutarının büyümesi hem finansman maliyetini hem de toplam geri ödemeyi artırıyor. Bu nedenle düşük peşinatla yüksek bedelli konut satın almanın mevcut faiz ortamında daha maliyetli olduğu ifade edildi.

Orta gelirli alıcılar daha düşük kredi kullanıyor

Orta gelir grubundaki vatandaşların öncelikle mevcut birikimlerini kullandığını belirten Araç, bazı alıcıların katılım yöntemlerine başvurduğunu söyledi. Bu seçeneğin uygun olmadığı durumlarda ise bankalardan konut kredisi kullanılıyor.

Piyasadaki kredi tercihlerine ilişkin Araç, kullanılan tutarların çoğunlukla belirli seviyelerde kaldığını aktardı.

Yaklaşık 1,5 milyon TL kredi

Yaklaşık 2 milyon TL kredi

Yaklaşık 3 milyon TL kredi

Araç, mevcut koşullarda çok yüksek tutarlı konut kredilerinin yaygın biçimde kullanılmadığını belirtti.

Antalya, Ankara ve İzmir’i geçti

İller arasındaki maliyet farklarını da değerlendiren Şenay Araç, Antalya’nın tabloda Ankara ve İzmir’in üzerinde yer almasına değindi. Antalya’nın Covid sonrasında yoğun göç aldığını, yabancıların da bölgede konut alımı yaptığını ifade etti.

Bu durumun Antalya’daki konut değerlerini yukarı taşıdığını belirten Araç, kentte bazı fiyatların İstanbul seviyelerine yaklaşabildiğini söyledi. Tabloda daha uygun görünen şehirlerin ise Bursa ve Ankara olduğunu aktardı.

Araç, konut fiyatları arasındaki farkta lokasyon ve arsa bedellerinin belirleyici olduğunu anlattı. İstanbul, Bursa ve Ankara’daki inşaat maliyetleri arasında benzerlik bulunmasına rağmen arsa değerlerinin nihai konut fiyatını etkilediğini ifade etti.

Antalya’da da yüksek arsa bedellerinin fiyatlara yansıdığını belirten Araç, bazı inşaat firmalarının kendi finansman modellerini oluşturduğunu söyledi. Firmaların bankalara kıyasla farklı ödeme seçenekleri sunabildiğini aktardı.

Bu sistemlerde yüzde 25 peşinat ile başlayan ve 60 aya kadar taksit imkânı sağlayan projelerin bulunduğunu belirtti.

Konut kredi faizlerinde düşüş beklentisi

Şenay Araç, vatandaşların konut alırken ağırlıklı olarak nakit kullanmayı tercih ettiğini, eksik kalan bölümü krediyle tamamladığını ifade etti. Mevduat faizlerindeki gerilemenin konut kredisi faizlerine de yansıyabileceğini söyledi.

Konut kredisi faizlerinin bir dönemde yüzde 2,20 seviyesine kadar gerilediğini belirten Araç, savaş sonrasında oranların yeniden yükseldiğini aktardı.

Mevcut oranların yüzde 2,89-2,90 ile yüzde 3 civarında seyrettiğini ifade eden Araç, ilerleyen günlerde konut kredisi faizlerinin düşmesini beklediklerini söyledi.