Petrol düşüyor: Hürmüz anlaşması umudu artıyor, Trump İran'a saldırı seçeneğini koruyor

Petrol haftaya zayıf başladı; küresel gösterge Brent petrolü Pazartesi sabahı varil başına yaklaşık 108,5 dolar seviyesinde işlem görerek, Cuma kapanışına göre yaklaşık yüzde 2,8 geriledi, çünkü İranlı müzakereciler Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma planı üzerinde Katar’da görüşmeler yürütüyordu. ABD’nin gösterge petrolü West Texas Intermediate de yüzde 3 düşerek varil başına 100 doların altına indi.

Ancak piyasalardaki hareketin ardında bir atılım işaretine pek rastlanmadı. ABD Başkanı Donald Trump askeri seçenekleri masada tutarken, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun, Amerikalılar Salı günkü ara seçimlerde oy kullandıktan hemen sonra İran’ı vurması için kendisine baskı yaptığı bildirildi.

İran ile Umman arasındaki dar su yolu olan ve normalde dünyanın petrolünün yaklaşık beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyat, savaşın şubat sonlarında başlamasından bu yana ciddi biçimde aksadı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, hafta sonu Telegram’da yayımlanan bir röportajda, üzerinde konuşulan planın, Washington’ın bir dizi koşulu karşılaması halinde boğazın iki gün gibi kısa bir sürede yeniden açılmasını sağlayabileceğini söyledi.

Araghchi, Tahran’ın ABD ile doğrudan görüşme yapmadığını, sonucun Washington’ın İran’ın sorularına vereceği yanıtlara bağlı olacağını da ekledi. İranlı yetkililer daha önce, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını, petrol ihracatına yönelik yaptırımların sona erdirilmesini ve bölgedeki tüm cephelerde çatışmaların durmasını talep etmişti.

Washington’dan karışık mesajlarFlorida’daki Mar-a-Lago tatil köyünde Cumartesi gecesi düzenlenen Cadılar Bayramı partisinde gazetecilere konuşan Trump, müzakerelerin "gayet iyi" gittiğini söyledi, ancak İranlıları "pek güvenilir değil" diye niteledi. Trump, "Donanımlarını saf dışı bıraktık, hava kuvvetlerini saf dışı bıraktık, bu açıdan bakıldığında o kadar da acelemiz yok" dedi.

Ancak ABD’nin hâlâ "bakmamız gereken, diyebilirim ki bir veya iki nokta" bulunduğunu, bunların "10 dakikada" halledilebileceğini de ekledi. Bu hafta yeniden savaşa dönmeyi bekleyip beklemediği sorulduğunda Trump, "Diyelim ki döneceğim.

Size söyler miyim?" yanıtını verdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Cumartesi günü, askeri harekâtın yeniden başlatılması konusunda henüz bir karar alınmadığını söyledi. Geçen hafta Wall Street Journal, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in, barış görüşmelerini canlandırmak için Trump’ın talimatıyla İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi sekreteri Mohsen Rezaei’ye mektup yazdığını bildirmişti.

Trump bunu reddederek, söz konusu temasın İran’ın ihtiyaç duyduğu tıbbi malzemelerle ilgili olduğunu söyledi. Axios haber sitesine göre Netanyahu, Cumartesi günü Trump’la yaptığı telefon görüşmesinde ara seçimlerin hemen ardından saldırıların yeniden başlatılması çağrısında bulundu, Trump ise diplomasiyi biraz daha sürdürmek istiyor.

Trump görüşmeyi "çok iyi" olarak niteledi. Netanyahu ayrıca siyasi geleceği için de mücadele ediyor; 27 Ekim’deki seçimde, bloğu İsrail parlamentosu Knesset’teki 120 sandalyeden 53’ünü kazanarak çoğunluk için gerekli 61 sandalyenin altında kaldı; eski ordu komutanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki muhalefet bloku ise 48 sandalye aldı.

Netanyahu’nun Likud partisi, herhangi bir kanıt sunmadan, seçimin çalındığını öne sürdü. Piyasalarda savaş primi hâlâ fiyatlanıyorGoldman Sachs Pazartesi günü yayımladığı bir yatırımcı notunda, varil başına yaklaşık 27 dolar tutarındaki jeopolitik risk priminin "artık Ekim ayındaki ham petrol fiyatı rallisinin büyük kısmını açıkladığını" belirtti; bu yükseliş Brent’i kısa süreliğine 118 dolara taşımıştı.

Banka, yıl sonu için Brent tahminini varil başına 90 dolardan 105 dolara yükseltti ve piyasaların, ABD ara seçimlerinin ardından tırmanma riskine daha fazla ağırlık verdiğini söyledi. Arz riskleri de sürüyor. Bölgedeki deniz taşımacılığını izleyen Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları merkezi, Pazar günü Hürmüz Boğazı’nda bir mühimmatın bir gemiye isabet ettiğine dair bir rapor aldığını bildirdi.

Cuma günü İran, gemilere yönelik çok sayıda saldırı bildirmiş, bu da deniz ticaretinin dar boğazı konumundaki bölgede gerilimin azalmadığını göstermişti.