Atatürk'ün mirasında Diyanet ısrarı! Mahkeme de durduramadı

Atatürk döneminde veremle mücadele için kurulan Heybeliada Sanatoryumu, mahkemenin iptal kararına rağmen yeniden Diyanet'e tahsis edildi. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nün sağlık hizmetlerinde kullanmak istediği tarihi yapının Diyanet'e verilmesi tepki çekti.

İstanbul Tabip Odası, kararı “Kamu yararı ile açıklamak mümkün değildir” sözleriyle eleştirdi.

Cumhuriyet'in ilk yıllarında Mustafa Kemal Atatürk'ün öncülüğünde kurulan ve binlerce verem hastasına şifa olan Heybeliada Sanatoryumu, bir kez daha Diyanet İşleri Başkanlığı'na tahsis edildi. Türkiye'nin sağlık tarihindeki en önemli yapılardan biri olan sanatoryumun yeniden sağlık hizmetlerine kazandırılması yönündeki talepler karşılık bulmazken, daha önce yargıdan dönen tahsis kararında ısrar edilmesi tepkilere neden oldu.

Üstelik tarihi yapının yeniden hastane olarak değerlendirilmesini isteyenler arasında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü de bulunuyor. Ancak Sağlık Müdürlüğü'nün talebine rağmen sanatoryum binası Diyanet'e tahsis edildi.

Bu haberi kaçırmayın Atatürk'ün 96 yıllık görüntülerinde tarihi keşif! İlk kez yayımlandı Devamını Oku MAHKEME KARARI YETMEDİ, DİYANET'E YENİDEN TAHSİS EDİLDİ 1924 yılında veremle mücadele amacıyla kapılarını açan Heybeliada Sanatoryumu, 2005 yılında hasta sayısının yetersizliği ve ulaşım güçlükleri gerekçe gösterilerek kapatıldı.

Yıllarca atıl bırakılan tarihi yapı, 2018 yılında eğitim merkezi ve gençlik faaliyetlerinde kullanılmak üzere Diyanet İşleri Başkanlığı'na tahsis edildi.

Ancak İstanbul Tabip Odası, Türk Toraks Derneği ve ilgili meslek kuruluşlarının açtığı dava sonucunda İstanbul 14. İdare Mahkemesi, 14 Haziran 2022'de tahsis işlemini iptal etti. Karar, aynı yılın aralık ayında kesinleşti.

Yargı kararına rağmen 2026 yılında sanatoryumun Diyanet'e tahsisi için yeniden harekete geçildi. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 6 Mayıs'ta verdiği olumlu görüşün ardından, 16 Haziran'da yeni tahsis işlemi gerçekleştirildi.

İstanbul Tabip Odası ve Türk Toraks Derneği'nin yeniden yargıya taşıdığı süreçte, 15 Ekim 2026'da istinaf başvurusu kabul edildi. Böylece Koruma Kurulu kararına karşı açılan davanın görülmesinin önü yeniden açıldı.

12 Kasım'da yayımlanan son açıklama ise tartışmayı daha da büyüttü. İstanbul Tabip Odası, mahkeme dosyasına giren belgelerin, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nün sanatoryumun Sağlık Bakanlığı'na tahsis edilmesini istediğini ortaya koyduğunu duyurdu.

İstanbul Tabip Odası, karara şu sözlerle tepki gösterdi:

“Sağlık Bakanlığı tarafından ihtiyaç belirtilmişken ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından plan çalışmalarının devam ettiği bildirilmişken ısrarla ve aceleyle Diyanet İşleri Başkanlığı’na tahsis edilmesini kamu yararı ile açıklamak mümkün değildir.” Öte yandan sanatoryumun bulunduğu parseldeki orman alanının Diyanet'e tahsisi de kaldırıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 15 Eylül 2026 tarihli işlemiyle, sanatoryum ve müştemilatı dışındaki ormanlık bölüm Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsis edildi.

Böylece Diyanet'e yapılan tahsis sanatoryum binası ve müştemilatıyla sınırlı kaldı.

İstanbul Tabip Odası, tarihi yapının yeniden sağlık hizmetlerinde kullanılması gerektiğini vurgulayarak şu çağrıda bulundu:

“Kuşkusuz kamu yararına en uygun olanı, Sanatoryum binasındaki tahsisin de kaldırılması olacaktır.” Bu haberi kaçırmayın Okulun logosundan Atatürk'ü sildiler! Devamını Oku ATATÜRK'ÜN BİLİM MİRASINDA İLK TARTIŞMA DEĞİL Heybeliada Sanatoryumu, Cumhuriyet'in ilk yıllarında sağlık alanında atılan en önemli adımlardan biriydi.

Dönemin Sağlık Bakanı Refik Saydam'ın girişimleriyle, devlet bütçesinden ayrılan 50 bin liralık kaynak kullanılarak kurulan sanatoryum, 1 Kasım 1924'te hizmete açıldı.

Yalnızca verem hastalarının tedavi edildiği bir merkez olarak kalmayan kurum, aynı zamanda sağlık personelinin yetiştirildiği önemli bir eğitim ve araştırma kuruluşuna dönüştü.

Eski Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün de tedavi gördüğü sanatoryum, yıllarca Türkiye'nin veremle mücadelesinde kritik rol oynadı.

Diyanet'e yapılan tahsisler konusunda tartışma yaratan tek Cumhuriyet mirası ise Heybeliada Sanatoryumu değil.

Atatürk dönemindeki üniversite reformunun ardından İstanbul Üniversitesi bünyesinde kurulan Alfred Heilbronn Botanik Bahçesi de daha önce Diyanet'e tahsis edilmişti.

1930'lu yıllarda kurulan, binlerce bitki çeşidini barındıran ve uzun yıllar bilimsel araştırmalara ev sahipliği yapan bahçenin bulunduğu alan, 2015 yılında müftülük hizmetlerinde kullanılmak üzere Diyanet'e tahsis edildi.

Osmanlı döneminde aynı bölgede Şeyhülislamlık makamının bulunması, tahsise gerekçe olarak gösterildi. Bilim insanları ve akademisyenler ise kararın ardından botanik bahçesinin geleceğine ilişkin kaygılarını dile getirdi.