Geçim derdi intiharları artırdı: 17 milyon kişi sosyal yardımla yaşıyor

Ağırlaşan ekonomik kriz ve geçim zorluğu vatandaşı hayattan koparma noktasına getiriyor. Özellikle ev geçimini sağlama çağındaki 30-34 yaşındaki erkeklerde intihar oranları artıyor.

Nefes’ten Şehriban Kıraç’ın TEPAV verilerine dayandırdığı haberine göre geçim zorluğu nedeniyle 2023’te 30-34 yaş grubunda intihar oranı yüzde 7.2 iken bu oran 2025’te yüzde 15.7’ye yükseldi.

40-44 yaş grubunda ise bu oran yüzde 8.5’ten yüzde 14.9’a çıktı. Bu dönemde geçim zorluğu nedeniyle 35-39 yaş grubunda intiharlar yüzde 10.4’ten yüzde 14’e, 55-59 yaş grubunda yüzde 5.4’ten yüzde 12.3’e, 60-64 yaş grubunda ise yüzde 5.9’dan yüzde 10.1’e fırladı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 17 milyon 115 bin kişi hayatını sosyal yardımlarla sürdürmeye çalışıyor. Bu, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sinin doğrudan yardıma muhtaç olduğu anlamına geliyor.

Türkiye’de ortalama ev kirası 40 bin liraya dayanırken 9 milyon çalışan 28 bin 75 liralık asgari ücretle, yaklaşık 5 milyon emekli ise 23 bin 552 TL ile ay sonunu getirmek zorunda. Açlık sınırı 38 bin lirayı geçerken eve ekmek dahi götüremeyen milyonlar çıkış yolu bulamıyor. Gelecekten de umudunu kesenler artıyor.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) yaptığı araştırmaya göre, kaba intihar hızı 2025 yılında yüz binde 5.36’ya ulaşarak son 25 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Özellikle 2023 sonrasında gözlenen artış, intiharların yalnızca toplam sayısındaki değişimi değil, intihar eden bireylerin demografik özellikleri ve bildirilen nedenlerindeki dönüşümü de gündeme taşıdı.

Geçim zorluğu nedeniyle gerçekleştiği kaydedilen intiharların, nedeni bilinen toplam intiharlar içindeki payı 2023’te yüzde 9.5 iken 2025’te yüzde 13.4’e yükseldi.

TEPAV’a göre, son üç yılda geçim zorluğu girdabına kapılarak intihara sürüklenen kitlenin ana gövdesini 30-64 yaş arasındaki erkekler oluşturuyor. Kişisel durumlarının 5 yıl içinde kötüleşeceğini düşünenlerin oranı da son yıllarda artıyor.

Gençler ülke ekonomisine ilişkin daha karamsar bir tablo çizerken, orta yaş ve üzerindeki bireyler kendi yaşam koşullarının kötüleşeceğine dair daha güçlü bir beklenti içindeler.

TEPAV’a göre intiharların önüne geçmek için; ekonomik baskının yoğunlaştığı çalışma çağındaki bireyleri hedefleyen gelir desteği, işsizlik ödeneği ve borç danışmanlığı gibi sosyal koruma mekanizmaları güçlendirilmeli. Finansal güçlük yaşayan bireyler için psikososyal destek ve ruh sağlığı hizmetleri ekonomik destek mekanizmalarıyla birlikte sunulmalı.