İzmir depreme ne kadar hazır? İşte zemin ve yapı çalışmalarında son durum

İzmir Büyükşehir Belediyesi, 30 Ekim 2020 depreminin ardından kentteki deprem risklerinin belirlenmesine yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka’da yaklaşık 120 bin yapının envanteri çıkarılırken, 2026’nın ilk 10 ayında afet eğitimleri ve tatbikatlarla 19 bin 664 kişiye ulaşıldı.

İzmir’de 30 Ekim 2020’de meydana gelen depremin ardından kentin deprem risklerini belirlemeye yönelik çalışmalar devam ediyor. Zemin yapısının incelenmesi, mevcut binaların değerlendirilmesi ve olası bir depremde yaşanabilecek hasarların önceden tahmin edilmesi amacıyla farklı başlıklarda araştırmalar yürütülüyor.

İzmir’in zemin özelliklerini ortaya koymak amacıyla yürütülen mikrobölgeleme çalışmaları Bornova ve Karşıyaka’nın ardından Konak ve Bayraklı’da devam ediyor. Konak’ta yaklaşık bir ay önce başlayan saha çalışmalarında 40 sondaj tamamlandı.

Göztepe Stadı çevresinden Konak İskelesi’ne uzanan bölgede yapılan incelemelerde yer altı tabakaları, anakaya derinliği ve zeminin deprem sırasındaki davranışı araştırılıyor.

Kent genelinde bugüne kadar 1 milyon 113 bin 67 hektarlık alanda jeolojik etüt gerçekleştirildi. Ayrıca 25 bin 218 hektarlık alanda imar planlarına esas mikrobölgeleme ve jeolojik-jeoteknik etüt raporları hazırlandı.

Karşıyaka’da, deprem yönetmeliğinde standart hesaplama ölçütleri bulunmayan ZF sınıfı zeminlere yönelik özel bir çalışma yürütülüyor. Bu araştırmayla söz konusu zeminlerde deprem etkisinin hesaplanmasında kullanılacak bölgesel ölçütlerin belirlenmesi amaçlanıyor.

Bölgede yapılan araştırmalarda derin sondaj ve jeofizik ölçümlerin yanı sıra olası diri fayların incelenmesi için dört paleosismolojik hendek açıldı. Elde edilen verilerin yapılaşma ve kent planlaması kararlarına temel oluşturması hedefleniyor.

Bayraklı, Bornova ve Karşıyaka’da yaklaşık 120 bin yapının envanteri hazırlandı. Çalışmayla binaların mevcut özelliklerine ilişkin veriler toplanırken, ayrıntılı mühendislik incelemesi gerektiren yapıların belirlenmesi hedefleniyor.

30 Ekim 2020 depreminin ardından vatandaşların başvurusu üzerine bazı binalarda ön incelemeler de yapıldı. Ayrıntılı değerlendirme gereken yapıların maliklerine riskli yapı tespiti veya deprem performans analizi yaptırmaları için bildirimde bulunuldu.

Gerekli işlemleri belirtilen süre içinde yaptırmayan binalara ilişkin süreç ise mevzuat kapsamında takip ediliyor.

Dokuz Eylül Üniversitesi koordinasyonunda hazırlıkları sürdürülen İzmir Deprem Master Planı’nda yapı stoku, deprem tehlikesi, kritik altyapı, ulaşım, kent planlaması ve afet yönetimi gibi başlıklar birlikte değerlendiriliyor.

Plan kapsamında deprem riskini azaltmaya yönelik öncelikli alanların belirlenmesi ve ilgili kurumların sorumluluklarını içeren bir yol haritası oluşturulması amaçlanıyor. Çalışmanın kentsel dönüşüm, bina güçlendirme ve altyapı yatırımlarına yön vermesi bekleniyor.

Deprem Ön Hasar Tahmin ve Karar Destek Sistemi ile farklı deprem senaryolarında binalarda oluşabilecek hasarların, ulaşım ağlarındaki kapanmaların ve içme suyu ile kanalizasyon altyapısında yaşanabilecek sorunların önceden belirlenmesi hedefleniyor.

Dokuz Eylül Üniversitesi koordinasyonunda geliştirilen sistem, merkezdeki 11 ilçede pilot olarak uygulanıyor. Çalışmanın aşamalı biçimde İzmir’in 30 ilçesine yaygınlaştırılması planlanıyor.

Afetlere hazırlık kapsamında düzenlenen eğitim ve tatbikatlara katılanların sayısı 2026’nın ilk 10 ayında 19 bin 664’e ulaştı. Ekim ayı itibarıyla 120 eğitimde 17 bin 821 kişiye, 43 tatbikatta ise bin 843 kişiye ulaşıldı.

Eğitimlerde deprem ve yangın anında yapılması gerekenler, tahliye, temel ilk yardım ve güvenli müdahale konuları ele alındı. Çocuklardan yaşlılara, engelli bireylerden kadınlara kadar farklı grupların ihtiyaçlarına yönelik çalışmalar da yürütüldü.

İzmir’deki hazırlıklar kapsamında mikrobölgeleme ve yapı envanteri çalışmalarının diğer ilçelere yayılması, kritik altyapının güçlendirilmesi ve afet müdahale planlarının geliştirilmesi hedefleniyor.