Kasaplara kritik uyarı: Kurallar değişti, kısıtlı süre verildi

Bazı ürünlerde tütsüleme, dolgu maddeleri ve belirli katkıların kullanımına izin verilmeyecek. Etiketlerde ise “%100 dana eti” gibi ifadeler kullanılamayacak.

Yeni Tebliğ Resmi Gazete’de Yayımlandı

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği, 16 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle çiğ et, kıyma, kanatlı kıyma, hazırlanmış et karışımları, mekanik ayrılmış kanatlı eti ve et ürünlerinin üretim, ambalajlama ve piyasaya arz koşulları yeniden belirlendi.

Büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan elde edilen karkas etlerinin kendi aralarında, farklı kanatlı türlerinden elde edilen karkas etlerinin de kendi aralarında karıştırılmasına izin verildi. Bunun dışında farklı hayvan türlerine ait karkas etlerinin karıştırılması kural olarak yasaklandı.

Üretim teknolojisinin gerektirdiği durumlarda kanatlı eti ürünlerine büyükbaş veya küçükbaş hayvan eti ya da yağı eklenebilecek. Mekanik ayrılmış kırmızı et ise tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde kullanılamayacak.

Çiğ Et Ve Kıymaya Dışarıdan Bileşen Sınırı Getirildi

Çiğ et ve kıymaya, ilgili mevzuatta belirtilen istisnalar dışında gıda katkı maddesi dahil herhangi bir gıda bileşeni veya organik ve inorganik madde eklenemeyecek.

Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ve kıymanın da tebliğde belirlenen şartlara uygun olması gerekecek.

Perakende işletmelerde hazırlanmış et karışımı olarak yalnızca pişmemiş köfte ile Kilis tava ve kağıt kebabı gibi yöresel ürünler günlük olarak hazırlanıp satışa sunulabilecek.

Kıyma, kanatlı kıyma, köfte ve yöresel ürünlerin dışındaki hazırlanmış kırmızı et ve kanatlı eti karışımları ise yalnızca tüketicinin talebi üzerine satış sırasında hazırlanabilecek.

Köfte Ve Burgerde İçerik Oranları Belirlendi

Kıyma kullanılarak hazırlanan köfte ve burger gibi kırmızı et ürünlerinde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Bu ürünlerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı ise yüzde 2'yi geçemeyecek.

Süt ve yumurtadan elde edilen proteinler dışındaki protein tozları ve benzeri azot kaynakları ile nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerinin kullanımına izin verilmeyecek.

Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelen nişasta ve bitkisel protein miktarlarının toplamı yüzde 5'i aşamayacak.

Döner Ürünleri Üç Ayrı Başlıkta Tanımlandı

Yeni düzenlemeyle döner ürünleri “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olarak sınıflandırıldı.

Yaprak döner yalnızca yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilebilecek. Kıyma dönerde en fazla yüzde 90 kıyma ve en az yüzde 10 yaprak et kullanılabilecek. Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.

Dönerde yağ oranı yüzde 25'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek. Fıstık ve peynir gibi girdiler döner üretiminde kullanılamayacak. Yaprak dönerde diyet lifi kullanımına da izin verilmeyecek.

Dönerin toplam et proteini oranı en az yüzde 12 olacak. Perakende satış noktalarında çiğ dönerin raf ömrü, pişirme işleminin başladığı andan itibaren en fazla 12 saat olacak.

Kanatlı Dönerde De Yeni Kriterler Geldi

Kanatlı kıymadan hazırlanan köfte ve burgerlerde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 15'i, kolajen bağ doku proteininin toplam et proteinine oranı yüzde 10'u, tuz oranı ise yüzde 2'yi aşamayacak.

Kanatlı kıyma ve bu kıymadan hazırlanan kanatlı eti karışımları yalnızca dondurulmuş olarak satışa sunulabilecek.

Kanatlı eti döneri ise “yaprak” ve “yaprak-kıyma” şeklinde sınıflandırılacak. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az yüzde 60 yaprak kanatlı eti, en fazla yüzde 40 kanatlı kıyması bulunacak.

Kanatlı dönerde yağ oranı yüzde 15'i, tuz oranı yüzde 2'yi geçemeyecek ve toplam et proteini en az yüzde 14 olacak. Çiğ kanatlı dönerinin raf ömrü de pişirme işleminin başladığı andan itibaren 12 saatle sınırlandırılacak.

Sucuk Ve Pastırmada Dolgu Maddeleri Kullanılamayacak

Yeni tebliğ sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk, pastırma, kavurma, jambon ve emülsifiye et ürünleri için de çeşitli kriterler getiriyor.

Sucukta toplam et proteini en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta ise en az yüzde 13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50'yi, çemen miktarı yüzde 10'u geçemeyecek.

Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı en fazla yüzde 45, tuz oranı yüzde 3, yağ oranı ise yüzde 30 olabilecek. Jambonda toplam et proteini en az yüzde 13 olacak; yağ oranı yüzde 8'i, tuz oranı yüzde 3'ü aşamayacak.

Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk ve pastırmada protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Kavurma, kıyma kavurma ve kurutulmuş jambonda da benzer dolgu maddelerine izin verilmeyecek.

Tütsüleme Bazı Ürünlerde Yasaklandı

Sucuk, pastırma, kıyma kavurma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme yapılamayacak.

Bu ürünlerde tütsü aroma vericilerinin kullanımına da izin verilmeyecek. Sucuk, pastırma, kurutulmuş jambon, kavurma, kıyma kavurma, yaprak döner ve yaprak kanatlı dönerinde diyet lifi kullanılamayacak.

Kavurma ve kıyma kavurmaya ise herhangi bir gıda katkı maddesi eklenemeyecek.

Etiketlerde “%100” İfadesi Kullanılamayacak

Yeni düzenlemeyle ürünlerin etiketlerine ilişkin kurallar da değişti. Çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımı, mekanik ayrılmış kanatlı eti ve et ürünlerinde ürün adı, hayvanın türüyle birlikte belirtilecek.

Ürün etiketlerinde marka dahil olmak üzere “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifadeler ve logolar kullanılamayacak.

Döner etiketlerinde ürünün niteliğine göre “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma” ifadelerine yer verilecek. Kanatlı eti dönerlerinde de “yaprak” veya “yaprak-kıyma” ifadeleri ürün adıyla aynı renk ve yazı karakteriyle kullanılacak.

Et ürünlerinde kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu içindekiler bölümünde gösterilecek. Kanatlı ürünlerine üretim teknolojisi gereği büyükbaş veya küçükbaş hayvan eti ya da yağı eklenmesi halinde bu bileşenler de etikette belirtilecek.

İşletmelere Uyum İçin Süre Verildi

Yeni tebliğ, 2019 yılında yayımlanan önceki Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği'ni yürürlükten kaldırdı.

Düzenlemenin yayımlanmasından önce faaliyette bulunan gıda işletmeleri, yeni hükümlere 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum sağlayacak.

İşletmeler bu tarihe kadar eski tebliğ hükümlerine göre faaliyetlerini sürdürebilecek. 31 Mart 2027'den önce piyasaya sunulan ürünler ise raf ömrünün sonuna kadar satışta kalabilecek.

Yeni tebliğ, 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.