Dijital medya neden denetimden kaçıyor? Google-YouTube izlenmelerin takibini neden istemedi?

Dijital yayıncılığa yönelik ilginin artması, reklam yatırımlarının da bu alana yönelmesine neden oldu. Ancak dijital platformların izlenme verilerini kendi sistemleri üzerinden ölçmesi, şeffaflık ve bağımsız denetim tartışmalarını beraberinde getirdi.

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Murat Kırık, dijital yayıncılıkta ölçüm süreçlerinin yeterince şeffaf olmadığını belirterek, reklam gelirlerinin dağılımında adil rekabet için bağımsız denetimin önemine dikkati çekti.

Google'ın İngiltere'de YouTube'un televizyon izlenmelerinin takibine yönelik girişime itiraz etmesini değerlendiren Kırık, şirketin hizmet koşulları ve kişisel verilerin gizliliğini gerekçe gösterdiğini aktardı. Kırık, küresel ölçekte hizmet sunan dijital platformların faaliyet gösterdikleri ülkelerde bağımsız denetime açık olması gerektiğini vurguladı.

"TELEVİZYON İZLENMİYOR ALGISI YALAN"

Dijital platformların televizyon izlenmelerinin azaldığı yönünde bir algı oluşturduğunu belirten Kırık, verilerin bu söylemi desteklemediğini ifade etti. Televizyon izlenme oranlarının bir önceki yıla göre arttığına dikkati çeken Kırık, yayın mecraları arasındaki rekabetin sağlıklı değerlendirilebilmesi için izlenme verilerinin ortak ve güvenilir ölçüm kriterleriyle takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

"REKLAM REKABETİNDE EŞİT ŞARTLAR YOK"

Dijital platformlarla geleneksel medya kuruluşlarının reklam modelleri arasında önemli farklılıklar bulunduğunu belirten Kırık, küresel platformların elde ettiği reklam gelirlerinin yurt dışına aktarıldığını dile getirdi.

Algoritmaların içeriklerin kullanıcılarla buluşmasında belirleyici rol oynadığını kaydeden Kırık, dijital platformların reklam süreleri, ürün yerleştirme ve yayın boyunca ekranda tutulan reklam logoları gibi farklı uygulamalarla esnek reklam modelleri sunduğunu anlattı. Kırık, bu farklılıkların geleneksel medya kuruluşlarıyla dijital platformlar arasındaki reklam rekabetinde eşit koşulların oluşmasını zorlaştırdığını belirtti.

"YERLİ MEDYA İÇİN BAĞIMSIZ DENETİM ÇAĞRISI"

Yerli medya kuruluşlarının reklam gelirlerinin korunabilmesi için bağımsız izlenme ölçüm sistemlerinin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Kırık, YouTube gibi küresel platformların izlenme verilerini bağımsız denetime açması ve reklam gelirleri konusunda şeffaf olması çağrısında bulundu.

Dijital yayıncılıktaki gelişmelerin mevcut düzenlemelerle birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Kırık, RTÜK mevzuatının güncellenmesinin ve ilgili kurum ve kuruluşların bu konuda inisiyatif almasının önem taşıdığını kaydetti.