Türkiye'de 9,6 milyon kişi diyabetle yaşıyor

Haberler / Sağlık Türkiye'de 9,6 milyon kişi diyabetle yaşıyor 14 Kasım Dünya Diyabet Günü'nde Türk Böbrek Vakfı, Türkiye'deki yüksek diyabet oranları ve böbrek sağlığına etkilerine dikkat çekiyor. Erken tanı ve düzenli kontrolün önemi vurgulanıyor.

14.11.2026 09:16 0 Başkent Haber Merkezi Başkent Haber Merkezi PAYLAŞ Uluslararası veriler, kronik böbrek hastalığının dünya genelinde 850 milyondan fazla yetişkini etkilediğini ortaya koymaktadır. Türkiye ise Avrupa’da diyabetin en yaygın olduğu ülkeler arasında yer almakta olup, 20-79 yaş grubunda yaklaşık 9,6 milyon yetişkin diyabetle yaşamaktadır.

Bu kişilerin 4,4 milyona yakını ise hastalığının farkında olmadan yaşamını sürdürmektedir. Diyabet, böbrek hasarının başlıca tetikleyicilerinden biri olarak diyaliz ve organ nakline kadar ilerleyebilen ciddi sonuçlara yol açmaktadır. Erken tanı ve düzenli takip, böbrek sağlığının korunmasında kritik önem taşımaktadır.

Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025 Diyabet Atlası’na göre, Türkiye’de yetişkin nüfusun yüzde 16,5’i diyabetle karşı karşıyadır. Ancak diyabetli bireylerin yaklaşık yüzde 45,5’i, yani 4,37 milyon kişi hastalığını bilmemektedir.

Bu durum, hastalığın organ hasarlarına yol açmadan önce tespit edilmesini zorlaştırmaktadır. Diyabet sadece kan şekeri yüksekliği değil, kalp, göz, sinir sistemi ve özellikle böbrekler gibi birçok organı etkileyebilen çok yönlü bir sağlık sorunudur.

Bu nedenle, hastalığın erken evrede teşhisi ve düzenli sağlık kontrolleri hayati önem kazanmaktadır.

Uluslararası Nefroloji Derneği’nin verilerine göre, dünya genelinde 20 yaş ve üzerindeki yetişkinlerin yüzde 14,2’si kronik böbrek hastasıdır ve bu hastalık yılda yaklaşık 1,48 milyon kişinin ölümüne neden olmaktadır. Türkiye’de diyabet, kronik böbrek hastalığının en önemli nedenlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Uzun süre kontrolsüz kalan yüksek kan şekeri, böbreklerdeki damarları tahrip ederek süzme fonksiyonunun bozulmasına yol açar. Bu süreç, diyaliz veya böbrek nakli gerektiren ileri evrelere kadar ilerleyebilmektedir.

Diyabete bağlı böbrek hasarı başlangıçta belirti vermeden ilerleyebilir. Böbrek fonksiyonlarında anlamlı azalma olmadan hastalar kendilerini iyi hissedebilir. İdrarda albümin varlığı ve kandaki kreatinin değerleri, böbrek hasarının erken göstergeleri olarak kabul edilmektedir.

Bu nedenle diyabetli bireylerin sadece kan şekerini değil, böbrek fonksiyonlarını da düzenli olarak kontrol ettirmeleri gerekmektedir. Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, böbrek sağlığının korunmasının sadece sağlık sisteminin değil, toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurgulamaktadır.

Ayrıca İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Endokrinoloji, Metabolizma ve Diyabet Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Durcan, diyabetin böbreklerde oluşturduğu hasarın çoğunlukla belirti vermeden geliştiğini ve erken tanının önemini özellikle 14 Kasım Dünya Diyabet Günü temasına atıfta bulunarak açıklamaktadır.

Diyabetli bireylerin böbrek sağlığını koruması için idrarda albümin-kreatinin oranı ve kandaki kreatinin ile eGFR testlerini düzenli yaptırmaları gerekmektedir. Kan şekeri ve tansiyonun kontrolü, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sigaradan uzak durma ve hekim önerisi olmadan ilaç değişikliği yapmama gibi önlemler böbrek sağlığının korunmasında temel unsurlardır.

Doç. Dr. Emre Durcan, erken tanı alan hastalarda böbrek koruyucu tedavilerle hastalığın ilerlemesinin önemli ölçüde yavaşlatılabileceğini belirtmektedir. Bu nedenle, diyabetli herkesin yılda en az bir kez böbrek fonksiyonlarını kontrol ettirmesi büyük önem taşımaktadır.