Çin'in denizdeki nükleer gücü ve Washington'ın stratejik açmazları: Pasifik'te caydırıcılık dengesi değişiyor

Çin Donanması'na ait bir nükleer denizaltının 6 Temmuz 2026'da Pasifik Okyanusu'nun uluslararası sularına yönelik gerçekleştirdiği balistik füze fırlatışı, Pekin'in denizaltı konuşlu nükleer caydırıcılık kapasitesinde ulaştığı operasyonel eşiği gözler önüne serdi. Çin tarihinde su altından açık okyanusa yapılan ilk fırlatma niteliğini taşıyan test öncesinde etkilenen ülkelere ya hiç bildirim yapılmadığı ya da en fazla iki saatlik bir uyarı iletildiği kaydedildi.

Batı ittifakının bu hamleye kolektif diplomatik yanıtı beş hafta sonra Cenevre'de 41 ülkenin ortak çağrısıyla gelirken, Washington yönetimi Pekin'i doğrudan hedef alan bağımsız bir kınama metni yayımladı. Defence24'de yayımlanan bir analiz Pasifik'te değişen güç dengelerini ve ABD cephesindeki kritik eksiklikleri masaya yatırıyor.

ÇİN'İN MEVCUT DENİZALTI FİLOSU VE FÜZE KAPASİTESİPekin yönetiminin deniz konuşlu nükleer caydırıcılık unsuru, Hainan Adası'ndaki Longpo yakınlarında bulunan Yalong üssünde konuşlu altı adet Type 094 (Jin sınıfı) balistik füze denizaltısına dayanıyor. Bu denizaltıların her biri 12 füze fırlatma tüpü taşırken, filonun toplam fırlatma kapasitesi 72 tüpe ulaşıyor.

Filonun vuruş gücünü 7 bin 200 kilometre menzilli JL-2 ve yaklaşık 10 bin kilometre menzile sahip JL-3 füzeleri oluşturuyor. Çin'in toplam 620 civarındaki nükleer harp başlığı stokunun kara konuşlu sistemlerden ayrı depolandığı bilinirken, denizaltı devriyelerinde konuşlandırılan mühimmatların harp başlığı takılı halde görev icra ettiği değerlendiriliyor.

Yeni nesil Type 096 denizaltı geliştirme çalışmalarının ise sürdüğü aktarılıyor. ABD TARAFINDAKİ ÜÇ KRİTİK BOŞLUK: SANAYİ, KONSEPT VE DİPLOMASİPekin'in hızlanan denizaltı programı karşısında Washington cephesinde üç temel eksiklik öne çıkıyor.

Maddi alanda; yeni nesil Columbia sınıfı denizaltıların teslimat takviminin 2027'den 2029'a sarkması ve Ohio sınıfı denizaltıların hizmet süresini uzatma planlarının tek bir gemiyle sınırlı kalması, 2030'lu yılların başında deniz caydırıcılığında operasyonel bir boşluk riski doğuruyor. Kavramsal alanda; ABD'nin stratejik incelemelerinin Çin'in deniz tabanlı nükleer misilleme kapasitesine odaklanmak yerine düşük verimli taktik silahlara yoğunlaşması yetersiz bulunuyor.

Kurumsal alanda ise iki nükleer güç arasında balistik füze fırlatma bildirim anlaşmasının bulunmaması, Lahey Davranış Kuralları'na taraf olmayan Pekin ile diplomatik denetim kanallarının Yeni START anlaşmasının Şubat 2026'daki bitişiyle tamamen tıkanması güvenlik risklerini artırıyor.