Akçakale’de düğün çeyizleri bilimsel araştırmaya konu oldu! El emeği motifler kayıt altına alındı

Şanlıurfa’nın Akçakale ilçesinde geleneksel düğün hazırlıklarının önemli bir parçası olan çeyiz kültürü, akademik bir araştırmayla kayıt altına alındı. Eda Altun tarafından Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde 2013 yılında tamamlanan yüksek lisans tezinde, evlilik hazırlıklarında kullanılan el sanatları ürünleri ve bu ürünlerin üzerindeki motifler incelendi.

Çalışma, Akçakale’nin geleneksel düğün kültürünü yalnızca törenler üzerinden değil, aileler tarafından hazırlanan el emeği ürünler üzerinden de ele aldı.

Akçakale’nin çeyiz kültürü bilimsel yöntemlerle incelendi

Eda Altun’un hazırladığı araştırmada, Akçakale’de düğün öncesinde kullanılan el sanatı ürünlerinin özelliklerinin belirlenmesi ve belgelenmesi amaçlandı. Çalışmada gözleme dayalı tarama yöntemi ile anket tekniğinden yararlanıldı.

Araştırma kapsamında tespit edilen ürünler gözlem formlarına kaydedilerek incelemeye alındı.

Çeyizlerde yer alan ürünlerin yalnızca türleri değil, üzerlerindeki süslemeler ve motiflerin oluşturduğu kompozisyonlar da araştırmanın kapsamına girdi. Böylece yörede kullanılan el sanatlarının biçimsel özelliklerinin ve geleneksel çeyiz hazırlıklarındaki yerinin yazılı bir çalışmayla belgelenmesi hedeflendi.

El emeği ürünlerin fotoğrafları arşivlendi

Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri, incelenen çeyiz ürünlerinin görsel olarak da kayıt altına alınması oldu. Ürünlerin hem genel görünümleri hem de ayrıntılı özellikleri fotoğraflandı. Gözlem formlarıyla birlikte hazırlanan bu kayıtların, Akçakale’de kullanılan geleneksel el sanatlarına ilişkin görsel ve yazılı bir arşiv oluşturması amaçlandı.

Çalışmada motiflerin kompozisyon özelliklerinin de değerlendirilmesi, çeyiz kültürünün yalnızca kullanılan eşyalardan ibaret olmadığını ortaya koyan araştırma başlıklarından biri oldu. El sanatları ürünleri, düğün hazırlıkları sırasında kullanılan geleneksel eşyalar ve bunların süsleme özellikleri bakımından ele alındı.

2013 yılında tamamlanan tez kültürel mirası belgeliyor

Selçuk Üniversitesinde 2013 yılında tamamlanan çalışma, Akçakale’nin geleneksel evlilik hazırlıklarına ilişkin akademik kaynaklar arasında yer alıyor. Araştırmanın temel hedefi, ilçede kullanılan çeyiz ürünlerini ve el sanatlarını bilimsel yöntemlerle kayıt altına alarak gelecek çalışmalar için başvurulabilecek bir kaynak oluşturmaktı.

Tezde incelenen ürünlerin günümüzde ne ölçüde kullanılmaya devam ettiğine ilişkin güncel bir değerlendirme bulunmuyor. Bununla birlikte araştırma, Akçakale’nin düğün gelenekleri içerisinde yer alan el sanatlarının ve çeyiz hazırlıklarının yazılı ve görsel belgelerle incelenmiş örneklerinden birini oluşturuyor.